0 فرهنگ نقد و گفت‌وگوی صاحب‌نظران علوم انسانی ایران در مطبوعات تحلیل نقدها و گفت‌وگوهای انتقادی منتشره در مطبوعات تخصصی علوم انسانی از سال 1385 تا 1391 An Analysis of Criticisms and Critical ConversationsPublished in Specialized Humanities Press from 1386 to 1391 https://socialstudy.ihcs.ac.ir/article_1414.html 0 هدف از این پژوهش بیان ویژگی‌های فرهنگ نقد و گفت‌وگو میان صاحب‌نظران علوم انسانی ایران است. این تحقیق از نوع تحقیقات کمی، توصیفی، و تفسیری است و در آن از روش اسنادی و تکنیک تحلیل محتوا استفاده شده ‌است. جمعیت آماری این پژوهش کلیۀ نقدها، گفت‌وگوها، نامه‌ها، و جوابیه‌های انتقادی منتشرشده در نشریات تخصصی علوم انسانی از سال 1385 تا 1391 است. روش نمونه‌گیری هدف‌مند (تعمدی) است و حجم این نمونه برابر 45 متن انتقادی یعنی حدود 200 صفحه است. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که ویژگی‌های فرهنگ نقد و گفت‌وگوی صاحب‌نظران علوم انسانی بیش‌تر مخرب در مقابل سازنده، عقلانی ادراکی در مقابل احساسی، و منبع‌محور در مقابل پیام‌محور است. 1 The purpose of this research is to explicate the characteristics of the culture of criticism and dialogue among Iranian humanities scholars. This research is a quantitative, descriptive, and interpretive one. Documentary research and content analysis method have been employed in this research. The statistical population of this study consisted of all criticisms, dialogues, critical letters, and rebuffs published in specialized journals of humanities from 1385 to 1391. The sampling method was purposive (intentional) and the sample size involved 45 critical scripts (i.e., something about 200 pages). The results of the survey indicate that the characteristics of the culture of criticism and dialogue between humanities scholars are more destructive rather than constructive, more rational and perceptual rather than sensational, and more source-oriented rather than message-oriented. 1 32 علی انتظاری Ali Entezari استادیار دانشکدة علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی ایران ali@entezari.ir عاطفه آقایی Atefeh Aghaie دانشجوی دکتری ارتباطات، دانشگاه تهران ایران atefeaghaee@ut.ac.ir فرهنگ نقد نمونه‌گیری هدف‌مند نقد ادراکی/ احساسی نقد منبع‌محور/ پیام‌محور نقد مخرب/ سازنده عقلانیت ارتباطی تحلل محتوا نقد علوم انسانی

0 آسیب‌شناسی وضعیت خانوادگی دختران فراری در شهر تهران (با رویکردی به نظریة تعارض‌ فرهنگی و خرده‌فرهنگ) Pathology of Family Status of Home-runaway Girls in Tehran City (through Adopting Social Conflict Theory and Subculture) https://socialstudy.ihcs.ac.ir/article_1415.html 0 امروزه فرار دختران از خانه و مسائل و مشکلات همراه آن از جملة مهم‌ترین مسائل اجتماعی است که بسیاری از کشورها با آن دست به گریبان هستند. آمارها عموماً از بحرانی‌شدن این مسئله، به‌ویژه در ایران، حکایت دارد. این مقاله، که برگرفته از طرحی پژوهشی است، به بررسی وضعیت خانوادگی دختران فراری، به‌مثابۀ گروهی آسیب‌پذیر در جامعه، می‌پردازد. روش تحقیق در این بررسی توصیفی ـ تبیینی است و در گردآوری اطلاعات از شیوه‌هایی چون مراجعه به اسناد و مدارک، پرسش‌نامه، و همچنین مصاحبه در زندان اوین و مراکز بهزیستی استفاده شده است. هدف از این بررسی آن است که، با تکیه بر نظریه‌های موجود جامعه‌شناسی، به بررسی شرایط خانوادگی و عوامل تأثیرگذار در وقوع فرار و به تَبَعِ آن ایجاد بزه‌کاری در میان دختران نوجوان و جوان شهر تهران بپردازد. 1 Today, the escape of girlsfrom home and its consequences is one themounting social concerns in lots of countries. The general statistics reveal that the issue is reaching crisis point, particularly in Iran. The present paper, which is part of a research project, explores the roleof families ingirls’ home-runaways, as a vulnerable group of the society. The adopted research method is descriptive-exploratory. In collecting data, instruments like documents and reports, questionnaires and interviews—conducted in Evin prison and rehabilitation centers—were employed. Relying on available sociological theories, the present research aims to investigate the family statuses and other factors effective in girls’ home-runaways, and subsequent delinquency of teenage and young girls in Tehran. 33 58 فریبا زمانی Fariba Zamani کارشناس ارشد توسعه و برنامه‌ریزی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ایران faribazamani_fz@yahoo.com فرار دختران ‌ وضعیت خانوادگی آسیب‌شناسی کج‌روی‌های اجتماعی تعارض فرهنگی خرده‌فرهنگ

0 بررسی جامعه‌شناختی سبک زندگی در سینمای ایران پس از انقلاب (فیلم‎های اجتماعی پرفروش دهۀ 1380) A SociologicalStudy ofLifestylein the Iran's Moviesafter the IslamicRevolution (Bestseller Social Movies of the 1380s) https://socialstudy.ihcs.ac.ir/article_1416.html 0 هدف پژوهش حاضر بررسی تصویری است که سینما، به‌مثابۀ رسانه، از فرهنگ، ارزش‎ها و هنجارهای اجتماعی، و به‌طور کلی سبک زندگی به مخاطبان خود ارائه می‎دهد. به همین منظور تعداد سی فیلم سینمایی، از فیلم‏های اکران‌شده در دهۀ 1380، با درنظرگرفتن دو ملاک «ژانر اجتماعی ثبت‌شده در وزارت ارشاد» و «پرفروش‌بودن» (میزان استقبال مخاطبین) انتخاب و بررسی شدند. چهارچوب نظری «سبک زندگی» تلفیقی از نظریۀ شریعتی و رشاد انتخاب شده است که سه نوع سبک زندگی «سنتی و متجمد»، «اروپایی‎مآب و متجدد»، و «دینی و مجدد» را برای جامعه ایران در نظر گرفته‏اند. یافته‎های پژوهش نشان می‎دهد که در فیلم‎های بررسی‌شده مؤلفه‎های سبک زندگی «اروپایی‏مآب و متجدد» بیش‌ترین میزان ترویج و تبلیغ را نسبت به دو نوع دیگر سبک زندگی داشته است. 1 The main purpose of the present research is to study the imageprojected by the movies, as a mass medium, in terms ofculture, values, social norms,and life style in general, to the audience. To that aim, thirty movies out of the screened movies in the 1380s were selected and taken into consideration. In analyzing the movies, two criteria of “social genre”,as registered by the Ministry of Culture and Islamic Guidance, and “being a bestseller” (having the largest audience) were taken into consideration. The theoretical framework for analyzing the movies’ lifestyle has been a combination of Shariatitheory and that of Rashad, in which three types of lifestyles, namely, Traditional and Dogmatic", "European and Modern", and "Religious and Innovative" have been proposed for the Iranian society.The findings of the research reveal that in the investigated movies of the 1380s the criterion of "European and modern" lifestyle has been broadcast and publicized more widely than the two other lifestyles. 59 86 الهام کرمی Elham Karami کارشناس ارشد پژوهش علوم اجتماعی، دانشگاه علوم و تحقیقات تهران، پژوهشگر ایران madineh313@gmail.com باقر ساروخانی Bagher Saroukhani استاد گروه جامعه‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران ایران saroukhani@yahoo.com سینما سبک زندگی هنجارهای اجتماعی دین‌داری ژانر اجتماعی نظریۀ شریعتی نظریۀ رشاد

0 مطالعۀ عوامل فرهنگی مرتبط با نگرش نسبت به سقط جنین (مطالعۀ موردی: جوانان 18 تا 29 سالۀ شهر شیراز) A Study onCulturalFactors Associated with Attitudes towardsAbortion (CaseStudy: 18-29 Year-old Youth in Shiraz City) https://socialstudy.ihcs.ac.ir/article_1417.html 0 هدف از انجام این مطالعه بررسی عوامل فرهنگی مرتبط با نگرش نسبت به سقط ‌جنین است و جامعۀ آماری آن ‌را 600 نفر از جوانان 18 تا 29 سالۀ شهر شیراز، که به صورت تصادفی انتخاب شده‌اند، تشکیل می‌دهند و اطلاعات آن با استفاده از پرسش‌نامه جمع‌آوری شده است. این مطالعه در کل دارای هشت فرضیه بوده که از میان آن‌ها دو فرضیه رد شده است. از بین متغیرهای جمعیت‌شناختی مطالعه (سن، جنس، و تعداد فرزندان) تمامی متغیرها ‌به‌جز تعداد فرزندان در نگرش جوانان نسبت به سقط ‌جنین رابطۀ معنادار آماری داشته است. از بین متغیرهای فرهنگی (ارزش‌های دینی، اعتقادات دینی، میزان استفاده از رسانه‌ها، نگرش به روابط جنس مخالف پیش از ازدواج، و تجربۀ سقط‌ جنین فرد پاسخ‌گو) همگی به‌جز تجربۀ سقط با متغیر وابسته رابطۀ معنادار آماری داشته‌اند. نتایج حاصل حاکی از آن بود که زنان نسبت به سقط‌ جنین نگرش مثبت‌تری نسبت به مردان دارند و بالابودن اعتقاد به ارزش‌های دینی و اعتقادات دینی منجر به نگرش منفی‌تر نسبت به سقط ‌جنین می‌شود. 1 The aim of this study is to evaluate the cultural factors associated with attitudes toward abortion. The research population consisted of six-hundred youngstersin Shiraz, ranging from 18 to 29, whowere selected randomly. The data was collected through conducting questionnaires. This study included eight hypotheses; two of which were rejected.Among the demographic variables (age, sex, and number of children), all the variables except for number of children were seen to be statistically significant in the youth attitudes towards abortion. Among the cultural variables (religious values, religious beliefs,rate of using local and foreign media, attitudes towards opposite-sex relations prior to marriage, and abortion experience of the respondents), all the variables were seen to be statistically significant except for the abortion experience of the respondents whichdid notshowa significant relationship with the dependent variable of the study. The results of multivariate regression and unvaried and multivariate testsshow that women holda more favorableattitude towards abortion than men, and religious values and religious beliefs were effective in more negative attitudes towards abortion. 87 111 مجید موحد Majid Movahed دانشیار بخش جامعه‌شناسی، دانشگاه شیراز ایران mmovahed@rose.shirazu.ac.i سها عظمت Soha Azemat کارشناس ‌ارشد جامعه‌شناسی، دانشگاه شیراز ایران soha.azemat@gmail.com زهرا معاون Zahra Moaven دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی، دانشگاه شیراز ایران z.moaven5@gmail.com سقط‌ جنین نگرش جوانان ارزش‌های دینی روابط پیش از ازدواج میزان استفاده از رسانه

0 تحلیلی بر تأثیرات متقابل هویت فرهنگی و تغییرات جامعه An Analysis of Mutual Effects of Cultural Identity and Social Changes https://socialstudy.ihcs.ac.ir/article_1418.html 0 فرهنگ، به سبب پویایی ذاتی، جوهر و اساس تجربیات تازه‌‌ای است که آرام‌آرام در حافظۀ جمعی نقش می‌‌بندد و تغییر آن به نحوی است که پدید‌آمدن هر ذهنیت جدید به معنی فراموش‌کردن پیشینۀ آن نیست. این ویژگیْ از فرهنگ مجموعه‌‌ای می‌‌سازد که، در گذر از گذشته به سوی آینده، پیوسته به غنای آن افزوده می‌‌شود و ریشۀ سرزمین عمیق‌‌تری به دست می‌آورد. در برشمردن خصلت‌‌های فرهنگ لازم است، بیش از هر چیز، به نقش‌‌ هماهنگ‌کنندۀ آن اشاره شود که از طریق آن برای فردِ اجتماعی امکان پیوند با محیط فراهم می‌شود. در این معنا «محیط» به حیطۀ پیرامونی فرد محدود نمی‌‌شود بلکه، به طور وسیع‌‌تر، رابطه با دیگر فرهنگ‌‌ها را نیز در بر می‌‌گیرد. از این رو، همجواری فرهنگ‌‌ها، به علت وجود تعامل میان آن‌ها، برای جوامع تنش‌‌زا نیست و از منظر هویت فرهنگی بحران پدید نمی‌‌آورد، بلکه تأثیرگذاری یک‌سویۀ ارزش‌‌های بیگانه، به‌ویژه از طریق گسترش ارتباطات رسانه‌‌ای که با جداسازی زمان و مکان از یک‌دیگر همراه است، می‌‌تواند از نظر هویت فرهنگی زمینه‌‌ساز بحران باشد. 1 Culture, due to its dynamic nature, is the origin of novel experiences which are gradually engraved on the collective memory of the individuals. Cultural transformation occurs in a way that emergence of any new mentality does not necessarily lead to disremembering the previous ones. This characteristic of culture forms a collection, which through the passage of time, from past to the future, keeps being enriched and gaining deeper roots. Among the outstanding characteristics of culture, we need to refer to its coordinating role through which a social being could be linked with the environment. In this sense, the environment is not limited to an individual’s surroundings, but expands to involve the relationships with other cultures. Thus, cultural adjacency, due to the existing interactions between cultures, is not tensioning for the societies, and does not result in cultural identity crises. Contrariwise, the one-sided influence of the foreign values, particularly as a result of expansion of media relations accompanied with time-space separation, can pave the way for cultural identity crises. 113 121 مهرداد نورائی Mehrdad Noorayi دانشیار پژوهشکدة علوم اجتماعی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ایران mehrdad@ihcs.ac.ir فرهنگ هویت پویایی فرهنگی هویت جمعی هویت فرهنگی تغییر اجتماعی

0 بررسی عوامل مؤثر بر میزان تقدیرگرایی زنان An Investigation of Factors Affecting the Rate of Fatalism among Women https://socialstudy.ihcs.ac.ir/article_1419.html 0 امروزه تقدیرگرایی، از نظر صاحب‌‌نظران علوم اجتماعی، به‌مثابۀ نوعی باور و اعتقاد فرهنگی و از موانع فرهنگی ـ اجتماعی توسعه به شمار می‌رود و بررسی این مفهوم در مورد زنان، که نیمی از جامعه را در بر می‌‌گیرند، از اهمیتی خاص برخوردار است. هدف این مقاله بررسی میزان تقدیرگرایی زنان و عوامل مؤثر بر آن در جامعۀ آماری تحقیق، زنان بالای پانزده سال دو شهرستان کاشان و آران‌وبیدگل در سال 1390 است. در این تحقیق، با استفاده از فرمول نمونه‌‌گیری کوکران، تعداد 400 نفر به عنوان حجم نمونه تعیین و با استفاده از روش سهمیه‌‌ای بررسی شده‌اند. این مطالعه از نوع پیمایش اجتماعی است و داده‌‌های تحقیق با استفاده از تکنیک پرسش‌نامه جمع‌‌آوری شده است. نتایج ضریب آلفای کرونباخ روایی مقیاس‌‌های تحقیق را تأیید کرده است و نتایج ضریب همبستگی پیرسون گویای رابطه‌ای معنا‌دار بین متغیرهای سنت‌‌گرایی (0.574=r)، جامعه‌‌پذیری جنسیتی (0.409=r)، شیوۀ تربیتی سهل‌‌انگارانه (0.155=r)، شیوۀ تربیتی اقتدارگرایانه (0.256-=r)، سبک تربیتی استبدادگرایانه (0.367=r)، و میزان تقدیرگرایی پاسخ‌گویان است. بیش‌ترین تأثیر بر تقدیرگرایی، بر اساس نتایج تحلیل رگرسیون یافته‌‌های پژوهش، مربوط به متغیر سنت‌‌گرایی با میزان 0.48=β است و پس از آن جامعه‌‌پذیری جنسیتی با 0.19=β و شیوۀ تربیتی مقتدرانه با 0.084-=β به‌ترتیب در جایگاه‌های بعدی قرار گرفته‌‌اند. 1 Today, fatalism isconsidered by social sciences experts as both a type of cultural belief and a socio-cultural barrier. Investigating this concept as viewed by women is of great significance, given the fact that they form half of the body of the society. Accordingly, the present paper aims to investigate the rate of fatalism in women and factors affecting that among the participants of this study. The study is a social survey and the data was collected through conducting questionnaires. The Cranach alpha value confirmed the reliability of the research scales. The research population consisted of women over the age of fifteen in Kashan and Aran&Bidgol in the year 2011. Through Cochran measuring formula, four hundred women were selected as the sample size and were studied by employing Quota method. The values of Pearson correlation coefficient indicate significant relationships between the variables of conventionalism (r=.574), gender-based generalizability (r=.409), lax disciplinary treatment (r=.155), authoritative disciplinary treatment (r=.256), and totalitarian disciplinary treatment (r=.367), and the rate of fatalism among the respondents. The results of regression analyses reveal that the most effective factor in fatalism relates to the variable of conventionalism, rating B= .48. The second most effective factor is gander-based generalizability, and the third stance belongs to authoritative disciplinary treatment, rating B=.084. 123 147 محسن نیازی Mohsen Niazi استاد گروه علوم اجتماعی، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه کاشان ایران niazim@kashanu.ac.ir الهام شفائی‌مقدم Elham Shafaiimoghaddam دانشجوی دکتری بررسی مسائل اجتماعی ایران، دانشگاه کاشان ایران e.shafaii@grad.kashanu.ac.ir تقدیرگرایی جامعه‌‌پذیری جنسیتی سنت‌‌گرایی شیوه‌‌های تربیتی خانواده نمونه‌گیری کوکران