0 اینترنت، هویت، و زندگی روزمرۀ دانش‌جویان دانشگاه‌های پیام نور و آزاد اسلامی رامسر Internet, Identity, and University Students' Everyday Life:A Case Study of Payame Noor and Ramsar Islamic Azad University https://socialstudy.ihcs.ac.ir/article_1673.html 0 امروزه، به علت گسترش حضور اینترنت در نظام آموزش عالی و دانشگاه‌ها، بخش مهمی از زندگی روزمرۀ دانش‌جویان با اینترنت پیوند یافته است. این پژوهش بر پایۀ این پیش‌فرض استوار بوده است که دانش‌جویان در فرایند زندگی تحصیلی‌شان به شکل ‌بخشیدن و تقویت ابعاد هویتی خود می‌پردازند. روش انجام این پژوهش روش «مردم‌نگاری» بوده است. در این پژوهش با 21 دانش‌جو در دانشگاه آزاد رامسر و 36 دانش‌جو در دانشگاه پیام نور رامسر مصاحبه انجام شده است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که اینترنت در زندگی روزمرۀ بسیاری از دانش‌جویان، به میزان گسترده‌ای، حضور دارد و در تمامی ابعاد هویتی آن‌ها (هویت دانش‌جویی، هویت نسلی، و هویت شهروندی) به‌ طور چشم‌گیری نقش‌آفرینی می‌کند؛ با این حال، نقش آن در بعد «هویت نسلی»، یعنی سرگرمی و فراغت، در زندگی روزمرۀ دانش‌جویان مطالعه‌شده در این پژوهش بیش‌تر بوده است. 1 Today, due to the expansion of the Internet in higher education and universities, an important part of the students' everyday life is linked to the Internet. This study is based on the assumption that students in the process of their academic lives keep shaping and strengthening their dimensions of identity. The adopted research methodology is ethnography. In this research, 21 university students of Ramsar Payame Noor University and 36 students of Ramsar Islamic Azad University, both male and female, were interviewed. The results of this study indicate that the Internet has a significant presence in the students' everyday life and plays a substantial role in all aspects of their identity, i.e., Student Identity, Generational Identity and Citizenship Identity. However, the role of the Internet in the students' everyday life was more considerable in case of Generational Identity, i.e., Entertainment and Leisure Time. 1 36 اسداله بابایی‌فرد Asadollah Babaeifard استادیار گروه علوم اجتماعی، دانشگاه کاشان ایران babaiefardm@gmail.com خدیجه شرقی Khadijeh Sharghi کارشناس ارشد مطالعات فرهنگی، دانشگاه کاشان ایران khadijeh.sharghi@yahoo.com زندگی روزمره اینترنت اوقات فراغت هویت دانش‌جویی هویت نسلی هویت شهروندی

0 مقایسۀ بین متغیرهای جمعیت‌شناختی، فرهنگی و مذهبی زوج‌های عادی و متقاضی طلاق در شهر تهران در سال 1393 To Compare the Demographic, Cultural and Religious Variables between Divorce Applicants and the Ordinary Couples in Tehran https://socialstudy.ihcs.ac.ir/article_1674.html 0 هدف محقق از پژوهش حاضر مقایسۀ متغیرهای جمعیت‌شناختی، فرهنگی، و مذهبی زوج‌های عادی و متقاضی طلاق در شهر تهران است و جامعۀ آماری این پژوهش را زوج‌های متقاضی طلاق مراجعه‌کننده به دادگاه خانواده در شهر تهران و زوج‌های عادی تشکیل می‌دهند. نمونۀ اولیه شامل 156 زوج متقاضی طلاق و 164 زوج عادی بود و پس از ریزش 132 زوج متقاضی طلاق و 132 زوج عادی باقی ماندند. ‌‌پرسش‌نامۀ تحقیق شامل دو ‌‌پرسش‌نامه (جمعیت‌شناختی و باورهای مذهبی) بود. در ‌‌پرسش‌نامۀ جمعیت‌شناختی اطلاعاتی مثل زمان ازدواج، تحصیلات، تفاوت‌های فرهنگی، و قومیت استفسار شد و شرکت‌کنندگان در تحقیق آن را تکمیل کردند. پس از تکمیل ‌‌پرسش‌نامه‌ها، داده‌ها با نرم‌افزار Spss v15 و با استفاده از آزمون‌های خی‌دو (chi-squared) و کوکران تحلیل شد. تحلیل نتایج نشان داد که تفاوت فرهنگی زیاد، تفاوت مذهبی زیاد، سن زیر 25 سال مرد در زمان ازدواج، سن زیر 20 سال زن در زمان ازدواج، میزان آشنایی کم‌تر از شش ماه زوجین، و اختلاف تحصیلات بیش از دو مقطع زن و مرد در دو گروه زوج‌های عادی و متقاضی طلاق تفاوت‌های معنی‌داری داشتند. 1 The purpose of this research is to compare the demographic, cultural and religious variables between those couples who have applied for divorce and the rest of the population in the city of Tehran. Statistical population includes all couples who had referred to family court and filed a divorce petition, and ordinary couples. The sample was 156 applicants and 164 ordinary couples; among which 132 couples from each group were included in the study. Two kinds of questionnaires, one for demographic data and the other for religious beliefs were used. After the questionnaires were completed, the data were analyzed through SPSS software with Q-square and Cochran tests. The results indicated that high cultural and religious differences, age of marriage before 25 years for men and before 20 for women, less than 6 months pre-marriage acquaintance, and high education differences between couples, were significantly associated with more probability of applying for divorce. 37 53 محمد بهشتیان Mohammad Beheshtyan استادیار گروه پژوهشی بررسی مسائل اجتماعی و روان‌شناختی ایران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ایران beheshtiyan.ir@gmail.com طلاق ویژگی‌های جمعیت‌شناختی باورهای مذهبی فرهنگ نرم‌افزار Spss آزمون خی‌دو آزمون کوکران

0 عکاسى و چرخش فرهنگی (بررسى نقش فناورانۀ دوربین عکاسى و عکس در تغییرات فرهنگى جامعة ایران) Photography and Cultural Turn: A Study on Technological Role of Camera and Photos in Cultural Changes of Iranian Society https://socialstudy.ihcs.ac.ir/article_1675.html 0 متفکران عرصۀ پساپدیدارشناسی می‌‌کوشند انسان، جهان، و فناوری را در رابطه‌‌ای هم‌‌بسته‌با‌هم قرار دهند و در نظر دارند نسبتی را مشخص کنند که فناوری میان انسان و جهان پیرامونش برقرار کرده است. دوربین عکاسی، در مقام فناوری و رسانه‌‌ای فرهنگ‌‌ساز، به فراخور بافتی که در آن قرار می‌‌گیرد معانی اجتماعی و فرهنگی خاصی را نیز تولید می‌‌کند. در این مقاله سعی بر آن است به نقش فناورانۀ دوربین عکاسی در جامعه و فرهنگ ایران پرداخته شود. نگارنده در پی یافتن نسبتی است که عکاسی میان انسان و جهان پیرامونش برقرار کرده است، نسبتی که چرخشی فرهنگی را قطعیت بخشیده است، و می‌‌کوشد تحلیلی بر بنیان آرای دیرینه‌شناختی فوکو ارائه دهد تا بنیان‌‌های معرفت‌‌شناختی این چرخش فرهنگی را نیز مشخص کند. نتایج حاکی از آن است که عکاسی به ایجاد نوعی جهان‌‌بینی مبتنی بر امور، پدیده‌‌ها، و مناسبت‌‌های این‌‌جهانی و دنیوی منجر شده و ایران را دست‌خوش نوعی نوگرایی فرهنگی کرده است. 1 Post phenomenology tries to put man, world, and technology in a closed relationship with each other and specifies the relation made by technology between man and his world. Camera as a technology tool and cultural media, with regard to the context it is located in, creates special socio-cultural concepts. In this paper, attempts have been made to investigate the technological role of photography in the Iranian culture and society. The author attempts to find the relation that photography has created between man and his world in Iran, which has ultimately resulted in a decisive cultural turn. The author also attempts to present an analysis, based on Foucault`s archeological ideology, to identify the epistemological roots of this cultural turn. The results reveal that photography has led to a new ideology based on mundane phenomena and interrelations, and has also made Iran subject to modern cultural changes. 55 81 حسن زین‌الصالحین Hassan Zein Alsalehin کارشناس ارشد عکاسی، دانشگاه تهران ایران salehi13@gmail.com نعمت‌الله فاضلی Ne’matollah Fazeli دانشیار پژوهشکدة علوم اجتماعی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ایران nfazeli@hotmail.com پساپدیدارشناسی فناوری عکاسی ایران دیرینه‌شناختی فوکو جامعه فرهنگ

0 بررسی تأثیر مؤلفه‌های برنامۀ درسی پنهان بر بعد اجتماعی هویت اسلامی ـ ایرانی ‌دانش‌آموزان دختر دورۀ متوسطۀ شهر تهران A Study on the Effects of Hidden Curriculum Components on Social Dimension of Islamic-Iranian Identity of Secondary School Girl Students of Tehran City https://socialstudy.ihcs.ac.ir/article_1676.html 0 هدف محققان از این پژوهش بررسی چگونگی تأثیر وجوهی از مؤلفه‌های برنامۀ درسی پنهان بر بعد اجتماعی هویت اسلامی ـ ایرانی دانش‌آموزان، برحسب ابعاد سه‌گانۀ نگرش اسلامی ـ ایرانی، بوده است و برای نیل به این مقصود تلفیقی از روش‌های تحلیل اسنادی، قوم‌نگاری، و تحلیل محتوای کیفی به کار گرفته شده است؛ پنج مدرسه و سی دانش‌آموز به صورت هدف‌مند (با معیار زنجیره‌ای شاخص) انتخاب و از ابزارهای مصاحبۀ نیمه‌رهنمودی، مشاهده از نوع مشارکتی، و فرم فیش‌برداری استفاده شده است. تحلیل یافته‌ها در سه مرحلۀ کدگذاری باز، محوری، و گزینشی انجام گرفته است. یافته‌های تحقیق گویای آن است که مؤلفه‌های برنامۀ درسی پنهانِ بررسی‌شده بر بعد اجتماعی هویت اسلامی ـ ایرانی ‌دانش‌آموزان در سه بعد شناختی، عاطفی، و رفتاری مؤثر بوده است و تأثیرات مذکور در دو وجه مثبت و منفی رخ داده که در قالب جداول مربوط بحث شده‌اند. 1 Objectives: This study aims to determine the effects of hidden curriculum components on social dimension of Islamic-Iranian identity of secondary school girl students of Tehran. Method: The research methodology is a combination of documents analysis, ethnography, and qualitative content analysis. Accordingly, five schools and 30 students were selected purposively (through chain sampling). Data was collected through instruments like Interviews (semi-structured), participatory observations, and note-taking from documents. The data was analyzed through open coding, axial coding, and selective coding. Findings: The findings showed that the hidden curriculum components have both positive and negative effects on social dimension of Islamic-Iranian identity of secondary school girl students in three cognitive, emotional, and behavioral levels. Such results have been explicated in tables. 83 109 مهدی سبحانی‌نژاد Mahdi Sobhaninejad دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه شاهد تهران ایران sobhaninejad@shahed.ac.ir زهرا امیری Zahra Amiri کارشناس ارشد برنامه‌ریزی درسی، دانشگاه شاهد تهران ایران amiri.z2012@yahoo.com برنامۀ درسی پنهان بعد اجتماعی هویت ‌اسلامی ـ ایرانی نگرش دورۀ متوسطه تهران

0 جای‌گاه علم در فرهنگ اسلامی: بررسی دو نظریه The Status of Science in Islamic Culture:Reviewing Two Theses https://socialstudy.ihcs.ac.ir/article_1677.html 0 در بین مورخان علم دو نظریة عمده دربارة جای‌گاه علم در فرهنگ اسلامی وجود دارد: برخی بر این باورند که علم در اسلام مسئله‌ای حاشیه‌ای است و اساساً در دستگاه تعلیم و تربیت اسلامی، پدیدة علم از جای‌گاه جدی و بااهمیتی برخوردار نبوده و در حاشیه قرار داشته است. طرف‌داران این نظریه آن را «نظریة حاشیه‌ای» می‌نامند. بنا بر این نظریه، دستاوردها و موفقیت‌های بزرگ و انکار‌ناپذیر علمیِ دانش‌مندان مسلمان و فیلسوفان طبیعی را باید ثمرة محفل‌های خصوصی دانست که از فشارها و تضییقات راست‌دینان و سنت‌گرایان در امان ماندند. عده‌ای هم بر این اعتقادند که علم در فرهنگ اسلامی از شأن و منزلت والایی برخوردار بوده و اساساً واژة علم و دانش در هیچ تمدنی، به‌‌ جز تمدن اسلامی، چنین جای‌گاهی نداشته و واژه‌ای کلیدی در این تمدن بوده است. طرف‌داران این نظریه آن را «نظریة ضبط و تخصیص» نام نهاده‌اند. بر اساس این نظریه، اگرچه علوم معقول در جهان اسلام بر علوم منقول غالب نشد، ولی با آن‌ از در آشتی درآمد. این مقاله بنا دارد با بهره‌گیری از منابع معتبر به بررسی این دو نظریه بپردازد. 1 Science historians often refer to two main theories about the status of science in Islamic culture. Some believe that science has been a marginal issue in Islam, has not had an outstanding position in the Islamic education system, and has been brushed aside. The advocates of this theory subscribe to Marginal Thesis. According to this thesis, the great scientific achievements and undeniable accomplishments of the Muslim philosophers resulted from private communities that were not under the pressure and coercion of righteous believers and traditionalists. Nonetheless, another community believes that science has had an elevated status in the Islamic culture, and the terms “science” and “knowledge” have had no such elevated status in any other civilizations except that of Islam. In other words, “science” is a key term in this civilization. The advocates of this theory subscribe to Appropriation Thesis. According to this thesis, although in the Islamic world logical sciences did not dominate over traditional/narrated sciences, yet they were in close affinity with them. The present paper, through using valid documents, aims at studying these two theses. 111 132 سیدابوتراب سیاهپوش Abootorab Siahpoosh عضو هیئت علمی پژوهشکدة مطالعات اجتماعی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ایران siahpoosh@yahoo.comabootorab علم دانش فرهنگ تمدن اسلام عقلانیت سنت‌گرایی زوال

0 مصرف فرهنگی و عوامل مرتبط با آن مطالعة موردی: دانش‌جویان دانشگاه مازندران Cultural Consumption of Students and Related Factors:The Case of Mazandaran University Students https://socialstudy.ihcs.ac.ir/article_1678.html 0 مقالة حاضر در پی بررسی مصرف فرهنگی طبقات و گروه‌‌های مختلف دانش‌جویان دانشگاه مازندران است. در بخش مبانی نظری، از دیدگاه‌‌های پی‌یر بوردیو استفاده شده است. تحقیق با روش پیمایش، با استفاده از ابزار پرسش‌نامه، و به شیوة نمونه‌‌گیری خوشه‌‌ای در بین 400 نفر از دانش‌جویان دانشگاه مازندران انجام گرفته است. نتایج حاکی از تأیید تأثیر تمایز طبقاتی و تفاوت بین گروه‌‌ها در بعضی از ابعاد مصرف فرهنگی است، اما ضرایب هم‌بستگی پایین و هم‌چنین تفاوت غیرمعنادار در سایر ابعاد، سخن گفتن از نظریة طبقاتی در ایران یا حداقل در جامعة دانشگاهی ایران را با تردید هم‌راه می‌‌سازد. در واقع، نتایج تحقیق حاضر نتوانست به ارائة تبیین مناسبی از نظریة طبقاتی بودن مصرف فرهنگی بوردیو منجر شود. 1 This paper seeks to examine the cultural consumption of classes and various groups of students in Mazandaran University. In the theoretical part, the view of Pierre Bourdieu has been employed. The research was conducted using survey method, questionnaire, and cluster sampling among 400 students of the University. Results indicate that despite the approval of class distinctions and differences between groups in some aspects of cultural consumption, low correlation coefficients and insignificant differences in other dimensions make class theory in Iran, or at least in Iranian academic community, ineffective. In fact, in the conducted research and among these university students, Bourdieu's theory of classification of cultural consumption failed to provide an appropriate explanation. 133 153 مهرداد کاظمیان Mehrdad Kazemiam کارشناس ارشد پژوهش علوم اجتماعی، دانشگاه مازندران ایران kazemian_mehrdad@yahoo.com قربانعلی ابراهیمی Ghourbanali Ebrahimi استادیار گروه جامعه‌‌شناسی، دانشگاه مازندران ایران ghourbanaliebrahimi@gmail.com زهرا همتی Zahra Hemmati دانش‌جوی دکتری دانشگاه پیام نور تهران ایران z.hemmati.89@gmail.com مصرف فرهنگی مصرف ادبیات مصرف وسایل فرهنگی مصرف موسیقی مصرف رسانه مصرف فراغت