امروزه، به علت گسترش حضور اینترنت در نظام آموزش عالی و دانشگاه‌ها، بخش مهمی از زندگی روزمرۀ دانش‌جویان با اینترنت پیوند یافته است. این پژوهش بر پایۀ این پیش‌فرض استوار بوده است که دانش‌جویان در فرایند زندگی تحصیلی‌شان به شکل ‌بخشیدن و تقویت ابعاد هویتی خود می‌پردازند. روش انجام این پژوهش روش «مردم‌نگاری» بوده است. در این پژوهش با 21 دانش‌جو در دانشگاه آزاد رامسر و 36 دانش‌جو در دانشگاه پیام نور رامسر مصاحبه انجام شده است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که اینترنت در زندگی روزمرۀ بسیاری از دانش‌جویان، به میزان گسترده‌ای، حضور دارد و در تمامی ابعاد هویتی آن‌ها (هویت دانش‌جویی، هویت نسلی، و هویت شهروندی) به‌ طور چشم‌گیری نقش‌آفرینی می‌کند؛ با این حال، نقش آن در بعد «هویت نسلی»، یعنی سرگرمی و فراغت، در زندگی روزمرۀ دانش‌جویان مطالعه‌شده در این پژوهش بیش‌تر بوده است.

هدف محقق از پژوهش حاضر مقایسۀ متغیرهای جمعیت‌شناختی، فرهنگی، و مذهبی زوج‌های عادی و متقاضی طلاق در شهر تهران است و جامعۀ آماری این پژوهش را زوج‌های متقاضی طلاق مراجعه‌کننده به دادگاه خانواده در شهر تهران و زوج‌های عادی تشکیل می‌دهند. نمونۀ اولیه شامل 156 زوج متقاضی طلاق و 164 زوج عادی بود و پس از ریزش 132 زوج متقاضی طلاق و 132 زوج عادی باقی ماندند. ‌‌پرسش‌نامۀ تحقیق شامل دو ‌‌پرسش‌نامه (جمعیت‌شناختی و باورهای مذهبی) بود. در ‌‌پرسش‌نامۀ جمعیت‌شناختی اطلاعاتی مثل زمان ازدواج، تحصیلات، تفاوت‌های فرهنگی، و قومیت استفسار شد و شرکت‌کنندگان در تحقیق آن را تکمیل کردند. پس از تکمیل ‌‌پرسش‌نامه‌ها، داده‌ها با نرم‌افزار Spss v15 و با استفاده از آزمون‌های خی‌دو (chi-squared) و کوکران تحلیل شد. تحلیل نتایج نشان داد که تفاوت فرهنگی زیاد، تفاوت مذهبی زیاد، سن زیر 25 سال مرد در زمان ازدواج، سن زیر 20 سال زن در زمان ازدواج، میزان آشنایی کم‌تر از شش ماه زوجین، و اختلاف تحصیلات بیش از دو مقطع زن و مرد در دو گروه زوج‌های عادی و متقاضی طلاق تفاوت‌های معنی‌داری داشتند.

متفکران عرصۀ پساپدیدارشناسی می‌‌کوشند انسان، جهان، و فناوری را در رابطه‌‌ای هم‌‌بسته‌با‌هم قرار دهند و در نظر دارند نسبتی را مشخص کنند که فناوری میان انسان و جهان پیرامونش برقرار کرده است. دوربین عکاسی، در مقام فناوری و رسانه‌‌ای فرهنگ‌‌ساز، به فراخور بافتی که در آن قرار می‌‌گیرد معانی اجتماعی و فرهنگی خاصی را نیز تولید می‌‌کند. در این مقاله سعی بر آن است به نقش فناورانۀ دوربین عکاسی در جامعه و فرهنگ ایران پرداخته شود. نگارنده در پی یافتن نسبتی است که عکاسی میان انسان و جهان پیرامونش برقرار کرده است، نسبتی که چرخشی فرهنگی را قطعیت بخشیده است، و می‌‌کوشد تحلیلی بر بنیان آرای دیرینه‌شناختی فوکو ارائه دهد تا بنیان‌‌های معرفت‌‌شناختی این چرخش فرهنگی را نیز مشخص کند. نتایج حاکی از آن است که عکاسی به ایجاد نوعی جهان‌‌بینی مبتنی بر امور، پدیده‌‌ها، و مناسبت‌‌های این‌‌جهانی و دنیوی منجر شده و ایران را دست‌خوش نوعی نوگرایی فرهنگی کرده است.

هدف محققان از این پژوهش بررسی چگونگی تأثیر وجوهی از مؤلفه‌های برنامۀ درسی پنهان بر بعد اجتماعی هویت اسلامی ـ ایرانی دانش‌آموزان، برحسب ابعاد سه‌گانۀ نگرش اسلامی ـ ایرانی، بوده است و برای نیل به این مقصود تلفیقی از روش‌های تحلیل اسنادی، قوم‌نگاری، و تحلیل محتوای کیفی به کار گرفته شده است؛ پنج مدرسه و سی دانش‌آموز به صورت هدف‌مند (با معیار زنجیره‌ای شاخص) انتخاب و از ابزارهای مصاحبۀ نیمه‌رهنمودی، مشاهده از نوع مشارکتی، و فرم فیش‌برداری استفاده شده است. تحلیل یافته‌ها در سه مرحلۀ کدگذاری باز، محوری، و گزینشی انجام گرفته است. یافته‌های تحقیق گویای آن است که مؤلفه‌های برنامۀ درسی پنهانِ بررسی‌شده بر بعد اجتماعی هویت اسلامی ـ ایرانی ‌دانش‌آموزان در سه بعد شناختی، عاطفی، و رفتاری مؤثر بوده است و تأثیرات مذکور در دو وجه مثبت و منفی رخ داده که در قالب جداول مربوط بحث شده‌اند.

در بین مورخان علم دو نظریة عمده دربارة جای‌گاه علم در فرهنگ اسلامی وجود دارد: برخی بر این باورند که علم در اسلام مسئله‌ای حاشیه‌ای است و اساساً در دستگاه تعلیم و تربیت اسلامی، پدیدة علم از جای‌گاه جدی و بااهمیتی برخوردار نبوده و در حاشیه قرار داشته است. طرف‌داران این نظریه آن را «نظریة حاشیه‌ای» می‌نامند. بنا بر این نظریه، دستاوردها و موفقیت‌های بزرگ و انکار‌ناپذیر علمیِ دانش‌مندان مسلمان و فیلسوفان طبیعی را باید ثمرة محفل‌های خصوصی دانست که از فشارها و تضییقات راست‌دینان و سنت‌گرایان در امان ماندند. عده‌ای هم بر این اعتقادند که علم در فرهنگ اسلامی از شأن و منزلت والایی برخوردار بوده و اساساً واژة علم و دانش در هیچ تمدنی، به‌‌ جز تمدن اسلامی، چنین جای‌گاهی نداشته و واژه‌ای کلیدی در این تمدن بوده است. طرف‌داران این نظریه آن را «نظریة ضبط و تخصیص» نام نهاده‌اند. بر اساس این نظریه، اگرچه علوم معقول در جهان اسلام بر علوم منقول غالب نشد، ولی با آن‌ از در آشتی درآمد. این مقاله بنا دارد با بهره‌گیری از منابع معتبر به بررسی این دو نظریه بپردازد.

مقالة حاضر در پی بررسی مصرف فرهنگی طبقات و گروه‌‌های مختلف دانش‌جویان دانشگاه مازندران است. در بخش مبانی نظری، از دیدگاه‌‌های پی‌یر بوردیو استفاده شده است. تحقیق با روش پیمایش، با استفاده از ابزار پرسش‌نامه، و به شیوة نمونه‌‌گیری خوشه‌‌ای در بین 400 نفر از دانش‌جویان دانشگاه مازندران انجام گرفته است. نتایج حاکی از تأیید تأثیر تمایز طبقاتی و تفاوت بین گروه‌‌ها در بعضی از ابعاد مصرف فرهنگی است، اما ضرایب هم‌بستگی پایین و هم‌چنین تفاوت غیرمعنادار در سایر ابعاد، سخن گفتن از نظریة طبقاتی در ایران یا حداقل در جامعة دانشگاهی ایران را با تردید هم‌راه می‌‌سازد. در واقع، نتایج تحقیق حاضر نتوانست به ارائة تبیین مناسبی از نظریة طبقاتی بودن مصرف فرهنگی بوردیو منجر شود.