پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی جامعه‌پژوهی فرهنگی 2383-0468 17 2 2026 08 23 Criminal Justice Model in Responding to Economic Crimes from the Perspective of Legal Sociology الگوی عدالت کیفری در پاسخ‌دهی به جرائم اقتصادی از منظر جامعه‌شناسی حقوقی 1 31 9907 10.30465/scs.2025.50789.2956 FA حبیب جمادی دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی رجب گلدوست جویباری دانشیار، گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران Journal Article 2024 12 23 Introduction Economic crimes, as a critical challenge in modern societies, encompass illicit activities in financial and commercial domains, such as embezzlement, fraud, and money laundering. These crimes, characterized by complexity, specialization, and long-term impacts, significantly differ from traditional crimes. They undermine economic infrastructure, erode public trust, and destabilize societal frameworks. The legal sociology perspective emphasizes the interplay between legal systems and social structures in addressing such crimes. This study examines how criminal justice models can effectively respond to economic crimes by addressing their unique characteristics and broader social implications. Materials & Methods Using a descriptive-analytical approach, this research explores the theoretical foundations of legal sociology to understand the dynamics of economic crimes. The study investigates challenges in legislative, political, social, and enforcement domains that hinder effective responses to these crimes. Data were collected from legal and sociological literature, focusing on frameworks that integrate traditional, restorative, preventive, and punitive justice elements. Discussion & Result The findings reveal that current legal frameworks are insufficient in addressing the complexity and systemic nature of economic crimes. Legislative gaps and outdated regulations create opportunities for exploitation, while enforcement is hindered by inadequate technological resources and weak oversight mechanisms, making detection and prosecution challenging. Political corruption and systemic influence further erode judicial independence and accountability, compounding the issue. Additionally, societal factors such as public unawareness of the far-reaching consequences of economic crimes and the normalization of corrupt practices weaken societal resilience and hinder collective efforts to combat these offenses. Conclusion The study concludes that an effective response to economic crimes requires a multifaceted criminal justice model that integrates traditional punitive measures with restorative justice to ensure accountability and repair societal harm. Strengthening legal frameworks and institutional oversight is critical to prevent exploitation and enhance transparency, while public awareness campaigns are necessary to improve societal understanding of economic crimes and their consequences. Additionally, the integration of advanced technologies for monitoring and investigation is essential to address the technical complexities of these offenses. A holistic approach that combines preventive, corrective, and restorative measures can rebuild public trust and fortify the resilience of legal and societal systems against the pervasive challenges posed by economic crimes. در جامعه‌شناسی حقوق یکی از مقولات پیچیده ، مسئله «جرائم اقتصادی» است؛ اما پرسش اینجاست که جرائم اقتصادی از منظر جامعه‌شناسی حقوق چگونه قابل تحدید است؟ جرائم اقتصادی به‌عنوان کنش‌های غیرقانونی در حوزه‌های مالی و تجاری، شامل رفتارهایی نظیر اختلاس، کلاهبرداری و پول‌شویی تعریف می‌شوند. این جرائم با ویژگی‌هایی همچون پیچیدگی، تخصص‌گرایی، و پیامدهای غیرمستقیم و بلندمدت، از جرائم سنتی متمایز هستند. جرائم اقتصادی با تخریب زیرساخت‌های اقتصادی، کاهش اعتماد عمومی و ایجاد بی‌ثباتی اجتماعی، به یکی از پروبلماتیک‌های اساسی جوامع مدرن تبدیل شده‌اند. این تحقیق با رویکرد توصیفی-تحلیلی، درصدد پاسخ به این پرسش است که الگوی عدالت کیفری در پاسخ‌دهی به جرائم اقتصادی از منظر جامعه‌شناسی حقوقی چگونه باید طراحی شود؟ یافته‌ها نشان می‌دهند که این الگو باید با در نظر گرفتن چالش‌های حقوقی نظیر ضعف قوانین جامع، چالش‌های اجرایی همچون ناکارآمدی فناوری‌ها و نظارت، چالش‌های سیاسی شامل نفوذ و فساد سیستمی، و چالش‌های اجتماعی از جمله ناآگاهی عمومی و عادی‌شدن فساد، طراحی شود. نتیجه‌گیری حاکی از آن است که ترکیبی از الگوهای عدالت سنتی، ترمیمی، پیشگیرانه و تنبیهی-ترمیمی، همراه با اصلاح قوانین، تقویت نظارت نهادی و افزایش آگاهی عمومی، می‌تواند پاسخی جامع برای مقابله با این جرائم و بازسازی اعتماد عمومی ارائه دهد.

https://socialstudy.ihcs.ac.ir/article_9907_4d289c150fc83d36f5158512246e3bfe.pdf

پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی جامعه‌پژوهی فرهنگی 2383-0468 17 2 2026 08 23 The Concept of “Generation” in the History of Sociology مفهوم نسل در تاریخ جامعه‌شناسی 33 70 9912 10.30465/scs.2025.50135.2920 FA کیاوش حافظی کارشناس ارشد جامعه‌شناسی، دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات ، تهران، ایران. 0009-0005-1522-7384 Journal Article 2024 10 01 Introduction In Karl Mannheim’s theory the concept of “Generation” had the meaning of social and political change. However, in Iranian works, this concept is often depoliticized. Another common mistake by writers is the use of Generation X, Y, or Z, terms that are specific to the context of American society. It should be considered that even in America the application of these terms is being criticized. Materials & Methods The concept of 'generation' should be categorized alongside modern terms such as “class” and “nation”. In this paper, I aim to present the history and concept of 'generation' based on Johan Goudsblom and Johan Heilbron's categorization of the history of sociology. They have categorized the history of sociology into 5 stages: 1- predisciplinary, 2- formation of an intellectual discipline, 3- formation of an academic discipline, 4- establishment as a fully-fledged academic discipline and 5- late sociology. In this article, the 'literature review' method is employed. While 'literature review' is commonly known as an introductory section in research, it can also serve as an independent research method. This latter form of 'literature review' should be understood as a systematic approach to collecting, evaluating, and synthesizing previous studies. Typically, literature reviews follow a structured pattern in the social sciences, where they involve the description and synthesis of primary sources. However, there are several types of literature reviews, such as narrative, descriptive, scoping, integrative, realist, and critical reviews. The method used in this paper is a narrative review, which summarizes and synthesizes published studies on a specific topic, focusing on concepts, assumptions, research methods, or findings Discussion & Result The serious emergence of the concept of generation in the texts happened during the formation of sociology as an intellectual idea. In this stage Auguste Comte and other French Positivist believed that the pace of social changes can be calculated by calculation of generations duration. In Germany, rather than focusing on quantity, some thinkers and philosophers, such as Wilhelm Pinder and Wilhelm Dilthey, sought to explore the qualities that define generations. In response to the previous two approaches Karl Mannheim formed his theory as the first systematic theory of generation in the stage of formation of sociology as an academic discipline. In contrary to Karl Marx who had believed than social change happened through “class” and “class consciousness”, Mannheim focused on “generation”, believing that generation in terms of social structure is similar to class. His generation definition has three aspects: Generation Status, Generation as Actuality and Generation Unit. In the period of establishment of sociology as a fully-fledged academic discipline American structural-functionalist such as Talcott Parsons and Shmuel Eisenstadt proposed that social problems such as generational struggle happens following to change in the social order and structures. Eisenstadt believed that the link of youth with adult society have been weakened due to the sense of lack identity and insecurity resulting from industrialized society. Therefore, youth are determined to find their identities and express themselves in the adult society. In the late sociology stage, the labels such as Baby Boomers, Generations X, Y and Z entered the generational studies. These labels are applied to Iranian society, even though they are criticized in Western societies, such as the United States, for their lack of empirical basis. On the other hand, Edmonds and Turner proposed the concept of "global generation" due to the fact that people experience some events at the global level. As Mannheim replaced the concept of generation with Marx's "class" structure, they also followed his work and proposed the terms "generation in itself" (passive) and "generation for itself" (active or strategic). "Strategic generation" is particularly important in building national consciousness in a period, for example, the founding fathers of America, who were an example of the strategic generation. They also consider the formation of trauma to be decisive in creating a generation. Conclusion Despite its complexities and ambiguities, the concept of generation remains a pivotal topic in social studies. Mannheim's theory, with its focus on the shared experiences of a generation, deepens our understanding of the concept and distinguishes it from the purely demographic definition. Without accounting for these shared experiences, the notion of generation risks being reduced to mere demographics. Moreover, the frequent misuse of generational terms and the prevalence of unfounded generalizations about global generations underscore the critical need for empirical research and cohort studies grounded in historical and social contexts. مفهوم «نسل» از مفاهیم بسیار مهم و جذاب در رشته‌ی جامعه‌شناسی است که جذابیت آن باعث شده افراد دیگری در حوزه‌های دیگر درباره‌ی نسل‌ها سخن بگویند. با این حال، از آنجا که فهم بسیاری از موضوعات و نظریات در حوزه‌ی علوم اجتماعی مستلزم شناخت تاریخ آن‌ها است، این مقاله می‌کوشد که بر اساس تقسیم‌بندی تاریخ جامعه‌شناسی به مراحل پنج‌گانه «دوره‌ی پیشارشته‌ای جامعه‌شناسی»، «شکل‌گیری جامعه‌شناسی به عنوان یک ایده‌ فکری»، «شکل‌گیری جامعه‌شناسی به عنوان یک رشته‌ی دانشگاهی»، «استقرار این رشته‌ در دانشگاه‌ها» و «جامعه‌شناسی متاخر» که توسط «یوهان گودسبلوم » و «یوهان هیلبرون » ارائه شده است (Goudsblom & Heilbron, 2015) مفهوم نسل را مورد بررسی قرار دهد. بنابراین، مقاله از نوع مروریِ روایی است که پرداختن به ماهیت مفهوم نسل را دنبال می‌کند. نهایتا این مقاله با تمایز قائل شدن بین مفهوم جامعه‌شناختی و جمعیت‌شناختی نسل نتیجه‌ می‌گیرد که آنچه بسیاری از متون در خصوص نسل مطرح می‌کنند از مفهوم جامعه‌شناختی آن فاصله می‌گیرند.

https://socialstudy.ihcs.ac.ir/article_9912_0e1422ea79781ee046484893ce0010c4.pdf

پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی جامعه‌پژوهی فرهنگی 2383-0468 17 2 2026 08 23 A comparative study of the value system of social generations born in the forties to the seventies مطالعه تطبیقی نظام ارزشی نسل‌های اجتماعی متولد دهه‌های چهل تا هفتاد 71 102 9995 10.30465/scs.2024.47906.2818 FA محمود رضاییان دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی، گروه رفاه اجتماعی، دانشکده‌ی علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران . 0000-0003-1497-2399 جواد افشار کهن دانشیار جامعه‌شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران 0000-0002-8138-4661 Journal Article 2024 01 06 Introduction Each individual has his or her own stances that define his or her characteristics. This is also true for groups and societies. These dos and don'ts and requirements are usually interpreted as values. Each individual, group and society has values that serve as a guide for their thoughts and actions. Investigating, studying and understanding values and their elements is of great importance for sociologists, thinkers and policymakers, because it is a sign of social cohesion or differentiation and shows whether there is consensus and harmony of values in society or is there change, difference and, above that, conflict of values and norms? Some believe that Iranian society underwent a change in values at two very important points after the revolution and after the war (Rafipour, 1997:56). Materials & methods "Each generation establishes its own boundaries based on the experiences that individuals shared, and a cluster is formed around these experiences" (Amiri Ashtiani, 2008:320). The word value is derived from the French word valoir, meaning price or amount. "Value can be understood as an explicit or implicit concept of something that a person or group regards as desirable and in terms of which he or she selects means and ends of action from among available alternatives" (Miller, 1988:36). "In the past few decades, economic, technological, and socio-political changes have transformed the cultures of advanced industrial societies in very important ways" (Inglehart, 1994:1). The approach and method used in this research is quantitative and its technique is "Survey". The characteristics of individuals are described based on characteristics such as gender, decade of birth, marital status, frequency and relative percentage of each of them, as well as the general status of each variable among the respondents, divided into four generations. Inferential statistics also include Cronbach's alpha, Kolmogorov-Smirnov, and Kruskal-Wallis tests. A questionnaire was used to measure variables and collect information, which is also a combination of a set of items in the form of a Likert Scale. The statistical population of the present study is all citizens born in the city of Hamadan from the forties to the seventies. Discussion & Result The prevailing situation in all four decades is the high average of traditional dimensions and survival of the value system and the relative lowness of secular-rational and self-actualization dimensions. The analysis of this is that, according to Inglehart's theory, the set of economic, political and social conditions in our society has been such that this value transition has not occurred. In our country, of which the statistical population of the study is also a part, in the past and still, none of the generations has gained such confidence to pass from the level of survival values and reach the level of self-actualization values. There is no significant difference between the views and value systems of respondents from the aforementioned generations, and the above hypothesis that there is a significant difference in the value systems of different generations is not confirmed. In these successive transformations, none of the generations of these four decades have had the peace of mind, confidence, and comfort necessary to move from the level of survival to self-actualization, and it is natural that in such circumstances, such a transition has not materialized, because the anxiety resulting from these events has always imprisoned them and deprived them of the possibility of flourishing. Economic and social instabilities deprive humans of the opportunity to think beyond themselves, and these instabilities are the point of difference between the history of our individuals and society and that of developed societies, which is the secret of the lack of value differences between the generations of our society. Conclusion Contrary to the results of most previous studies, including Aramaki and Ghiyathvand (2004), Marzabadi (2008), Taliban and others (2009), and Yousefi (2013), the hypothesis of the difference in value systems of different generations was not confirmed and rejected. This result is not consistent with previous studies, and on the other hand, it is not consistent with the expected trend of societal developments - regarding the difference in the value systems of younger generations equipped with the products and products of the age of communications, information, and media, and older generations - who are less or completely deprived of these experiences. Because what is usually stated and said is that the new generation, with various tools, different choices, multiple identities, multiple resources, and interests, has assets and a value system that is very different from the generations before it. The country of Iran, and consequently its society and, consequently, its individuals, have long been at the crossroads of various unfortunate events, incidents, and happenings throughout its several thousand-year history. According to popular belief, it has rarely seen a happy day. Its ancient history is a testament to this, and its effects have affected the fate of all of them for generations. بسیاری بر این باورند که ، ارزشهای هر فرد،گروه یا جامعه، مهم ترین عنصر در شناسایی و تمییز آن ها از یکدیگر است.از این روی و با توجه به اینکه تغییرات اجتماعی همواره مورد توجه جامعه شناسان است،پژوهش در تغییر ارزش ها از این زاویه شایسته بررسی است.جامعه ایران نیز در دهه های اخیر،تحولات متعددی همچون برنامه های اقتصادی قبل از انقلاب،انقلاب سال 57، جنگ، بر نامه های اقتصادی پس از جنگ و ...را پشت سر گذاشته است. به همین دلیل لازم است که وضعیت ارزش ها از نقطه نظر ثبات یا تغییر آن ها مورد بررسی قرار گیرد. در این پژوهش که به روش پیمایشی در یک نمونه 388 نفری از شهروندان متولد دهه های چهل تا هفتاد شمسی در شهر همدان انجام شده است،به صورت بین نسلی،به مقایسه نظام ارزشی افراد در چهار دهه پرداخته شده است.برای سنجش نظام ارزشی از نظریه دگرگونی ارزشی بین نسلی رونالد اینگلهارت استفاده شده است.نتایج حاکی از آن هستندکه،بین نظام ارزشی در نسل های مختلف تفاوت معناداری وجود ندارد.این نتیجه در تباین و حتی تضاد با انتظارات و فرضیات تحقیق و بسیاری از تحقیقات پیشین است و از این نظر شایسته توجه است.

https://socialstudy.ihcs.ac.ir/article_9995_0602940f23884f782058efac46f64b0f.pdf

پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی جامعه‌پژوهی فرهنگی 2383-0468 17 2 2026 08 23 Rethinking Identity and Resistance: A Postcolonial Reading of Chinua Achebe's Trilogy بازاندیشی هویت و مقاومت: قرائتی پسااستعماری از سه‌گانه چینوا آچبه 103 128 9990 10.30465/scs.2025.50931.2963 FA خسرو سینا استادیار گروه سینما، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران 0000-0002-0299-6724 وحید سلیمانی نژاد مربی گروه موسیقی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران 0009-0007-3961-8704 Journal Article 2025 01 07 Introduction This article explores Chinua Achebe's trilogy through the lens of postcolonial theories articulated by Edward Said, Homi Bhabha, Gayatri Spivak, and Frantz Fanon. Achebe, a pivotal figure in postcolonial literature, addresses themes of identity, resistance, and cultural encounters, emphasizing the interplay between colonial and indigenous discourses and their effects on African social structures. Materials & Methods The analysis employs a theoretical framework grounded in postcolonial studies, focusing on the following key concepts: · Othering: As introduced by Edward Said, this concept highlights how colonial narratives depict indigenous cultures as inferior. · Third Space and Hybridity: Homi Bhabha's ideas illustrate the complexities of identity formation in colonial contexts. · Subaltern Representation: Gayatri Spivak's work emphasizes the challenges faced by marginalized voices in articulating their experiences. · Psychological Effects of Colonialism: Frantz Fanon’s theories provide insight into the alienation experienced by individuals under colonial rule. Discussion & Results Achebe's trilogy vividly illustrates the psychological and social ramifications of colonialism. In "Things Fall Apart," the disruption caused by colonial forces is exemplified through the arrival of missionaries and the destruction of traditional symbols. This aligns with Said's notion of othering, where indigenous cultures are portrayed as stagnant compared to Western civilization.Bhabha's concept of the Third Space is embodied in Obi Okonkwo from"No Longer at Ease," who experiences an identity crisis as he navigates between Western education and his native culture. This liminal space leads to his social isolation, reflecting the complexities of hybrid identities.Spivak's insights are evident in Achebe’s portrayal of subaltern voices, particularly through female characters and oral traditions. Despite marginalization, these voices challenge dominant narratives, demonstrating resilience against oppressive structures.Fanon's analysis reveals how colonialism fosters psychological alienation. Okonkwo’s tragic end symbolizes the collapse of traditional identities under colonial pressures, reinforcing the destructive impact of imperialism on indigenous cultures. Conclusion Achebe's trilogy serves as a profound critique of colonial power dynamics, utilizing language and cultural elements to reconstruct indigenous identities and amplify subaltern voices. This study contributes to postcolonial literary discourse by providing a nuanced understanding of how colonialism shapes cultural identity and resistance strategies within African societies. مقاله حاضر به تحلیل سه‌گانه چینوا آچبه، نویسنده برجسته نیجریه‌ای، با استفاده از چارچوب نظری ادوارد سعید، هومی بابا، گایاتری اسپیواک و فرانتس فانون می‌پردازد. این پژوهش مضامینی همچون هویت، مقاومت و مواجهه فرهنگی را بررسی کرده و نحوه تعامل گفتمان‌های استعماری و بومی را تحلیل می‌کند. نتایج نشان می‌دهد که آچبه با استفاده از عناصر بومی مانند زبان، اسطوره و روایت، ضمن بازنمایی پیامدهای روانی و اجتماعی استعمار، فضاهایی بینابینی برای بازاندیشی هویت‌های جدید ایجاد کرده است. تحلیل‌ها از منظر نظریه‌های پسااستعماری، بر پیچیدگی شکل‌گیری هویت‌های ترکیبی، اثر گفتمان‌های استعماری بر روان‌شناسی اجتماعی و بازنمایی صدای فرودستان تأکید دارند. این مقاله، با ارائه چشم‌اندازی جامع از آثار آچبه، زمینه‌ای برای گسترش مطالعات تطبیقی و تحلیل‌های پسااستعماری فراهم می‌کند.

https://socialstudy.ihcs.ac.ir/article_9990_a8eaf88e26451020bf62ab0bc441ec13.pdf

پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی جامعه‌پژوهی فرهنگی 2383-0468 17 2 2026 08 23 Analyzing effective processes in students' happiness واکاوی فرایندهای موثر در احساس شادکامی دانشجویان 129 162 9892 10.30465/scs.2024.50206.2928 FA آمنه صدیقیان بیدگلی استادیار جامعه شناسی سیاسی، گروه مطالعات اجتماعی، پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری،تهران، ایران. Journal Article 2024 10 12 Introduction: Happiness is one of the innermost desires and needs of humans and plays an important and decisive role in the health of the individual and society. In fact, being happy and living happily is the eternal desire of human beings. Happiness is accompanied by other positive characteristics such as hope and trust and can speed up the process of cultural and social development. Therefore, in this research, the social happiness of students is focused. Naturally, social content and social mechanisms related to happiness have been considered in this research. Materials & Methods: The qualitative research method of this study is thematic analysis method. In this research, discussions and interviews were conducted with students and graduates regarding the feeling of happiness. The process of thematic analysis involves a continuous back and forth between data sets and coded summaries and analysis of the resulting data. Sampling in this research is purposive sampling. Necessary information was obtained through semi-structured interviews, with students and graduates who have completed 2 years of their studies, and the forms, contexts, trends and forms of feeling happy in young people have been studied. is Accordingly, 45 interviews have been conducted. Discussion & Result: One of the most important results of this research was identifying the main forms of happiness from the eyes of young people. In total, 3 forms of happiness have been proposed by the respondents. The first form of happiness is the achievement of goals. In this case, activists have considered happiness as a result of achieving goals and plans. Another form of happiness refers to human relationships and interactions, in this form of happiness activists have considered communication as the main component of feeling happy and have identified human capital as its most important form. In addition to identifying the forms and beliefs about happiness, the interviewees have also pointed out some processes and currents that are effective in the perception of happiness, which we will discuss below. It can lead to strengthening or weakening the feeling of happiness among people. In total, two categories of axes were identified, the first category is general categories that are in the interviews as broad features that most people experience and the second category is specific processes that refer to the experience of the educated class of society. Conclusion: Finally, it can be seen that the happiness among students is low and depends on many factors, and there is no possibility of any of these factors being achieved at the moment. Policymakers should intervene. At least a way for temporary happiness should be created. شادی در مجموعه‌ای از رویکردها در حوزه‌‌های گوناگون بررسی شده است، در این پژوهش به رویکرد اجتماعی توجه شده است. در رویکردهای سنتی (عموماً روان‌شناختی)، شادی را مفهومی قطبی در نظر می‌گیرند و آن را با شادی ذهنی و عینی از یکدیگر متمایز می‌کنند. اما امروزه، عوامل ساختاری، دموگرافیک، نظام و چارچوب سیاسی، ارزش-های فرهنگی و سرمایه اجتماعی نیز جزو عواملی تلقی می‌شوند که در تجربه از شادی موثرند. این پژوهش درصدد شناسایی فرایندها و اشکال شادی است. روش تحقیق کیفی مطالعه حاضر روش تحلیل مضمون است. گفتگو و مصاحبه‌هایی با 45 نفر از دانشجویان و فارغ التحصیلان در خصوص احساس شادی صورت گرفته است. در مجموع 2 شکل از شادی مطرح شده است. شادی ناشی از دستیابی به اهداف و شادی ناشی از روابط و تعاملات انسانی. علاوه بر شناسایی اشکال، فرایندها و جریان‌های اثرگذار در ادراک از شادی بررسی شده اند. دو دسته فرایند شناسایی شدند، فرایندهای عمومی که به عنوان ویژگی‌های گسترده ای که اغلب مردم آن‌ها را تجربه می‌کنند و فرایندهای اختصاصی که بر تجربه قشر تحصیل کرده جامعه اشاره دارند.

https://socialstudy.ihcs.ac.ir/article_9892_426bf156ac1bedb84dfe5f44fa510961.pdf

پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی جامعه‌پژوهی فرهنگی 2383-0468 17 2 2026 08 23 A Sociological Explanation of the Middle Class Participation in the Islamic Revolution of Iran تبیین جامعه‌شناختی مشارکت طبقه متوسط در انقلاب اسلامی ایران 163 187 9998 10.30465/scs.2025.50709.2953 FA امیر عظیمی دولت‌آبادی استادیار جامعه شناسی، گروه جامعه شناسی پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی، تهران، ایران 0000-0002-8555-4971 Journal Article 2024 12 23 Introduction This article examines the participation of the middle class (both traditional and modern) in the Iranian Islamic Revolution of 1979, using a social approach to political participation and historical methodology. It addresses the question of why the middle class played the most significant role in the regime change, offering three answers based on the Civic Voluntarism Model: 1. Motivation: Members of the middle class possessed a strong impetus for participation. 2. Resources: They had the resources (time, financial capital, and civic skills) that facilitated participation compared to other classes. 3. Encouragement/Coercion through Group Membership: Membership in political and social groups played a crucial role in encouraging and mobilizing middle-class participation. The article argues that these three factors were facilitated by the socioeconomic status of the middle class, including their level of education, income, and occupational prestige. The study aims to explain why the middle class, more than other social groups, actively participated in the revolution. Materials & Methods The article employs a historical methodology and a social approach to political participation to analyze the role of the middle class in the Iranian Revolution. It uses the Civic Voluntarism Model as its theoretical framework, which combines elements of resource mobilization, psychological theories, and social capital. The model focuses on four key elements: 1. Resources: Time, money, and civic skills. 2. Psychological Motivation: Interest in politics and belief in the efficacy of political action. 3. Social Networks: Membership in groups and networks that encourage political participation. 4. Issue-Specific Interests: Personal concerns or moral values that drive political action. The study relies on historical data and secondary sources to analyze the participation of the middle class in the revolution, focusing on their socioeconomic status and the role of social networks in mobilizing them. Discussion & Results The article concludes that the middle class’s participation in the Iranian Revolution was driven by three main factors: 1. Motivation: The middle class had a strong desire to change the political regime due to dissatisfaction with the Shah’s government. 2. Resources: They possessed the necessary resources (time, money, and civic skills) to participate effectively in political activities. 3. Social Networks: Membership in political and social groups played a significant role in mobilizing the middle class for participation. The study highlights that the middle class’s socioeconomic status, including their education, income, and occupational prestige, provided them with the resources and networks needed for political mobilization. Conclusion The article provides a sociological explanation for the middle class’s significant role in the Iranian Islamic Revolution. It argues that the middle class’s participation was driven by a combination of motivation, resources, and social networks, all of which were facilitated by their socioeconomic status. The study contributes to the understanding of political participation in revolutionary movements by applying the Civic Voluntarism Model to the Iranian context. It suggests that future research could explore the role of other social groups in the revolution and compare the Iranian case with other revolutionary movements. این مقاله، مشارکت طبقه متوسط در انقلاب اسلامی ایران را از منظر رهیافت اجتماعی مشارکت سیاسی و با استفاده از روش تاریخی مورد بررسی قرار داده است؛ و به این سوال که چرا در سال 1357، طبقه متوسط (سنتی و جدید) بیشترین نقش و مشارکت را در تغییر رژیم سیاسی (انقلاب) در ایران ایفا نمود، بر اساس مدل داوطلبی مدنی سه پاسخ ارائه داده است: نخست، وجود انگیزه کافی در میان اعضای این طبقه؛ دوم، برخورداری از توانایی‌ها و منابع لازم (شامل وقت، سرمایه مالی و مهارت‌های مدنی) که امکان مشارکت را در مقایسه با سایر طبقات تسهیل می‌نمود؛ و سوم، ترغیب یا اجبار به مشارکت از طریق عضویت در گروه‌ها و شبکه‌های سیاسی و اجتماعی. به بیان دیگر، عضویت در این گروه‌ها و شبکه‌ها، نقش مهمی در ترغیب و بسیج اعضای طبقه متوسط برای مشارکت ایفا نمود. بدیهی است که این سه عامل (انگیزه کافی، منابع لازم و عضویت در شبکه‌های اجتماعی و سیاسی)، به واسطه پایگاه اجتماعی-اقتصادی این طبقات (شامل سطح تحصیلات، میزان درآمد و منزلت شغلی) فراهم آمده بود.

https://socialstudy.ihcs.ac.ir/article_9998_bec26f4a5bef41402f39699b991bca01.pdf

پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی جامعه‌پژوهی فرهنگی 2383-0468 17 2 2026 08 23 The Life of Celebration in Everyday Iranian Life during the 1360s حیات جشن در زندگی روزمره دهه‌ی شصت ایران 189 237 9898 10.30465/scs.2025.46834.2783 FA فاطمه لطفی دانش‌آموخته مقطع دکتری جامعه‌شناسی فرهنگی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران فردین علیخواه گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران محمد امین کنعانی گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران عباس کاظمی گروه مطالعات فرهنگی، موسسه‌ی مطالعات اجتماعی و فرهنگی وزارت علوم، تهران، ایران Journal Article 2023 09 25 Introduction Like all other aspects of life, the practice of celebration in the 1980s was impacted and transformed by the 1979 revolution. The revolution sought a new system and structure, striving to eradicate the pre-revolutionary societal norms. The practice of celebrations, also altered by the revolutionary atmosphere. The revolutionary government aimed to infuse life with new meaning and shape by transforming celebratory practices. As a result, celebrations originating from ancient Iranian traditions were marginalized, while religious ceremonies were given prominence. Additionally, efforts were made to align the traditional and familial celebrations in accordance with the revolutionary values and new official order. Nevertheless, traditional and popular celebrations persisted in new circumstances. As policies became more and more stringent, restricting music, and dance, these festivities found their way into private settings. Over time, people found innovative ways to maintain the sprit of joy alive in their celebratory practices despite restrictions on music and live performances. They managed to infuse their events with vibrancy and joy, transcending the constrains of rigidity and austerity in a creative ways. Materials & Methods This qualitative research benefited from a mixed methods approach. To investigate the significance of traditional weddings, the researcher conducted eight in-depth interviews with individuals who had celebrated their weddings during the 1980s and three more in-depth interviews with two musicians and a photographer as professions closely related to celebration practices. The data was enriched by analyzing content from following Instagram pages: "Dahe Shast, Dahe Haftad", "Ghadimestan", "Aroos Ghadimi" which included a total of 48 posts and 192 photos and videos depicted ceremonies from the 1980s. To understand the governmental perspective on celebrations and the stance of official institutions, archival materials such as speeches, images, and press articles were examined. The aim of this article is to explore the experience of celebration in everyday life during the 1980s and to address this fundamental question: In what contexts can we contextualize the essence of celebration in this area? Discussion & Result The seemingly mundane world encompasses a vibrant array of experiences (Highmore, 2011). Despite being composed of elements of repetition, habits, and uniform routines that make life possible, everyday life is rich in creative and inventive experiences. Celebrations, as creative spaces in everyday life, simultaneously serve as realms of resistance and dynamism within the monotonous order of life. Celebrations also express collective emotions in everyday life. In this sense, celebrations can serve as a window to comprehend everyday life. In the study a compilation of the concepts of "Everyday life", "Creativity and Resistance" and "Cultural Feelings" from the theory of cultural studies was utilized. Following the revolution, celebrations originated from pre-Islamic culture of iran were sidelined and overlooked. The government aimed to strip traditional elements from the celebrations and realign them with religious and sacred spaces. Nonetheless, through creativity and dynamism, family celebrations persevered, retaining their vitality and adapting to a new context. While the dominant discourse emphasized abstention from extravagance, the trend toward simplicity in celebrations was more driven by the poor economy and the austerity of the wartime era than by a mere rejection of extravagance. The war, with all its miseries, had consumed the displaced people, depleting their resources and livelihoods. The collective emotional experience during the celebrations was varied and contradictory. People were experiencing a spectrum of emotions, with fear being the predominant one. The emotional range observed during the celebrations could be classified into categories including "apprehension over ceremonial mishaps,"," "subterranean pleasure," "shame of dancing and joy," "anguish from ostentation," "covert behavior," and "feelings of distrust." Conclusion During the eighties, through government intervention in manipulating celebratory spaces, a dualistic form of governmental vs popular celebration emerged. On one hand, the "dominant" type of celebration characterized by features like "eliminating and marginalizing traditional celebrations", "linking the celebration to religious and sacred spaces", "simplicity and avoidance of embellishments", "being Halal and steering clear of sinful and frivolous atmospheres". On the other hand, the "popular" form of celebration thrived on aspects like innovative expressions in celebrations, the retention of essential celebratory components like music and dance, covert activities that took celebrations underground, and a communal sense of elation and engagement in the secular celebration. in this decade, celebrations acted as small havens and conduits of resilience in life. They symbolized creativity and innovation in the face of prohibitions, rigidity, inflation, and a coupon-based economy. Through engaging in celebration, people crafted their own tailored moments alongside official calendar events and demonstrated resistance and diversity in their celebratory behaviors, refusing to conform to the dictates of the official culture. The celebratory experience of the sixties can be described by the following themes: “removing, marginalizing and capturing celebrations influenced by political affairs”, “supervising on celebration and monitoring in public and private space”, “popular creativity and celebrations”, “simplicity enforced on celebration affected by economy of war” and finally "the experience of contradictory emotions in celebration". Celebrations acted as both a means of enhanced governmental control and an escape from the societal apathy prevalent in a culture marked by extreme tendencies towards monotony, weariness, and dismissal of worldly affairs. While celebrations increasingly highlighted the mundane aspects of life, the government sought to sanctify them to a divine realm through manipulation. It could be argued that in the sixties, celebrations had become a battleground and a site of cultural struggle. جشن در دهه شصت همچون بسیاری از مناسبات زندگی، متأثر از انقلاب، شکل و شمایلی متفاوت به خود گرفت. موضع‌گیری صریح حاکمیت نسبت به جشن‌های سیاسی سبب حذف جشن‌های یادآور حکومت پهلوی شد. جشن‌ها در ساحت زندگی خانوادگی نیز از وقوع انقلاب و تلاطم‌های ناشی از آن بی‌نصیب نماندند. هدف اصلی مقاله‌ این است تا تجربه‌ی جشن در زندگی روزمره‌ی مردم در دهه‌ی شصت را فهم کند. بدین منظور برآیندی از مفاهیم «زندگی روزمره»، «خلاقیت و مقاومت» و «احساسات فرهنگی» از نظریه‌پردازان مطالعات فرهنگی به کار گرفته شد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که گرچه حاکمیت در جهت حذف جشن‌های ملی، میدان دادن به جشن‌های مذهبی و تسخیر جشن‌های عرفی تلاش می‌کرد اما مردم با برگزاری جشن‌ها در فضاهای خصوصی‌ به شکلی متفاوت به آن حیات می‌بخشیدند. به میانجی جشن‌ها، سال‌های پرالتهاب انقلاب و جنگ، تاب آوردنی می‌شد. تجربه‌ی جشنی دهه‌ی شصت را می‌توان ذیل مقولات «حذف، به حاشیه راندن و تسخیر جشن‌ها متأثر از امر سیاسی»، «نظارت بر جشن و کنترل‌گری در فضای عمومی و خصوصی»، «ابداع مردمی و جشن‌ها»‌،‌ «سادگیِ تحمیلی به جشن متأثر از اقتصاد جنگ» و درنهایت «تجربه‌ی احساسات متناقض در جشن» صورت‌بندی کرد.

https://socialstudy.ihcs.ac.ir/article_9898_7b9dc501afe4ee11c56a4831e20cee71.pdf

پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی جامعه‌پژوهی فرهنگی 2383-0468 17 2 2026 08 23 Civil Liability of Public Institutions and Organizations in the April 2019 Flood in Shiraz مسئولیت مدنی نهادها و مؤسسات عمومی در سیل فروردین 1398 شیراز 239 265 9987 10.30465/scs.2025.51011.2966 FA طاهره مشایخ دانشجوی دکتری حقوق عمومی واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران. کورش استوار سنگری استادیار گروه حقوق عمومی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز ، ایران. محمد مقدم فرد استادیار گروه حقوق عمومی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز ، ایران حسین علایی استادیار حقوق عمومی، گروه حقوق عمومی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران Journal Article 2025 01 17 Introduction The April 2019 flood in Shiraz stands as one of the most devastating natural disasters in the city's history, claiming 22 lives and injuring over a hundred, while causing widespread financial damage. This tragic event highlighted critical deficiencies in urban management, including encroachments on riverbeds and a lack of effective coordination among public institutions. This paper examines the civil liabilities of these entities, focusing on their roles in both the occurrence and exacerbation of the flood's impacts. Through a descriptive and analytical approach, the research assesses the legal and operational responsibilities of the involved institutions, emphasizing the potential for foreseeability and prevention of such disasters with better legal adherence and institutional collaboration. Materials & Methods The Materials & Methods section of the study employs a descriptive and analytical approach, focusing on evaluating the legal and operational responsibilities of the institutions involved in the management and exacerbation of the 2019 Shiraz flood. Discussion & Result The results indicate that the Municipality of Shiraz was primarily responsible due to non-standard actions like constructions on riverbeds and inadequate preventive measures. Additionally, the Fars Regional Water Company and Crisis Management Headquarters contributed significantly to the exacerbation of the damages through insufficient supervision and coordination. The study highlights that the disaster was foreseeable and could have been prevented with more stringent adherence to laws and enhanced coordination among institutions. Conclusion The study highlights the significant need for systemic reforms in urban management and disaster preparedness following the devastating flood in Shiraz. It points out that the Municipality of Shiraz did not adequately enforce building and environmental regulations, which significantly contributed to the flood's impact. Furthermore, the lack of effective coordination and oversight among various public agencies, including the Fars Regional Water Company and Crisis Management Headquarters, intensified the disaster’s effects. This research advocates for urgent improvements in regulatory compliance, infrastructure maintenance, and interagency collaboration to better protect urban areas from similar catastrophic events in the future. These steps are crucial for enhancing the resilience of cities and safeguarding the lives and properties of their inhabitants. سیل فروردین ۱۳۹۸ شیراز یکی از ویرانگرترین حوادث طبیعی در تاریخ این شهر بود که منجر به جان باختن ۲۲ نفر، زخمی شدن بیش از ۱۰۰ نفر و خسارات مالی گسترده‌ای شد. این حادثه، به‌عنوان یک مسئله اجتماعی، ضعف‌های بنیادی در مدیریت شهری، تجاوز به حریم رودخانه‌ها و ناهماهنگی میان نهادهای عمومی را آشکار ساخت. این مقاله درصدد پاسخ به این پرسش است که مسئولیت مدنی نهادها و مؤسسات عمومی در وقوع و تشدید خسارات این سیل چگونه تبیین می‌شود. روش تحقیق به‌کاررفته در این پژوهش توصیفی و تحلیلی است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که شهرداری شیراز با اقداماتی مانند تغییر کاربری مسیل‌ها، ساخت‌وساز غیراستاندارد، عدم لایروبی مستمر و کوتاهی در اتخاذ تدابیر پیشگیرانه در وقوع این حادثه نقش داشته است. در کنار آن، شرکت آب منطقه‌ای فارس، ستاد مدیریت بحران و سایر نهادهای مرتبط نیز به دلیل کوتاهی در نظارت، عدم هماهنگی مؤثر و قصور در اجرای وظایف قانونی در تشدید خسارات مؤثر بوده‌اند. بررسی رابطه سببیت میان اقدامات دستگاه‌های مسئول و وقوع حادثه نشان می‌دهد که این رویداد نتیجه مشارکت تمامی نهادهای مرتبط در قالب اسباب عرضی بوده و مسئولیت بر اساس میزان تقصیر میان آن‌ها تقسیم می‌شود.

https://socialstudy.ihcs.ac.ir/article_9987_d4fcc05bd8205c41fbe4f2645bf0c6b8.pdf

پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی جامعه‌پژوهی فرهنگی 2383-0468 17 2 2026 08 23 The performance of women representatives in the Islamic Council of the seventh term (1383-1387) نقش و کارکرد نمایندگان زن در مجلس هفتم شورای اسلامی 267 291 10663 10.30465/scs.2025.52362.3031 FA نورالدّین نعمتی دانشیار گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0009-0009-2128-4683 Journal Article 2025 07 09 Introduction Despite negative propaganda, calls for an election boycott by certain political factions, and escalating Western pressure over the nuclear and human rights issues, the Seventh Parliament's elections were held as scheduled. The number of female candidates rose to 827, with 13 ultimately securing seats. This four-year parliamentary term overlapped with the presidencies of reformist Seyed Mohammad Khatami and his successor, principalist Mahmoud Ahmadinejad. During this period, the Parliament, operating in a relatively stable political climate, passed significant legislation aimed at improving economic conditions, public livelihood, and national infrastructure development. This study seeks to answer the following question: What was the performance of the female representatives in the Seventh Parliament? The research hypothesis posits that these women, by forming a parliamentary faction and with the support of other members, made effective contributions to improving the conditions for women in society through the proposal, amendment, and ratification of specific laws. Among the works on the Seventh Parliament is the publication, A Record of the Activities of Women Representatives in the Seventh Parliament, issued by the Parliamentary "Cultural Studies Office." One should also note the text assessing the performance of the Center for Women and Family Affairs (concerning women's and family NGOs), published by the same office in November 2013. Material &Methods In addition to these, broader studies have been conducted with the aim of examining the issue of women's political participation throughout Iranian history, each offering valuable insights. Notable examples include the article "Women's Political Participation in Iran" by Ms. Nasrin Mosaffa, and "Factors Limiting Women's Political Participation (An Analysis of the Reasons for the Limited Number of Female Representatives in the Islamic Consultative Assembly from Women's Perspectives)" by Hākem Ghasemi and Fatemeh Ma‘ālī. By utilizing parliamentary minutes, media and press reports, and political-economic analyses, this study presents novel findings that offer a fresh perspective compared to other published works. Discussion & Results The Seventh Parliamentary elections were held in two rounds on 20 February 2004 and 7 May 2004. From an eligible electorate of 46,351,032 citizens, a total of 23,734,677 individuals cast their ballots, resulting in a voter turnout of 51.21%; the lowest participation rate recorded compared to all previous parliamentary terms. This period witnessed a significant rise in female candidacy. The number of women candidates reached 827, representing a tenfold increase compared to the 90 candidates in the First Parliament. Furthermore, the election of 13 women meant they constituted 6.5% of the total parliamentary seats, a figure nearly three times higher than their representation in the first term (Rajabi, 2006: 1). Representatives of the Seventh Parliament No. Name and Surname Electoral District Total Votes (in thousands) Votes for Male Representatives Percentage of Votes Commission Round 1. Fatemeh Ajorlo Karaj 93.402 49.923 53% Education and Research Second 2. Eshrat Shayeq Tabriz, Azarshahr and Osku 168.300 45.058 26.77% Article 90 Committee Second 3. Mehrangiz Morvati Khalkhal and Kowsar 645.60 930.25 75.42% Health and Medical Affairs First 4. Ref‘at Bayat Zanjan and Tarom 1.971.557 34.581 49.89% Health and Medical Affairs Second 5. Soheila Jelodarzadeh Tehran, Rey, Shemiranat, and Eslamshahr 1.971.557 307.618 14.75% Cultural Affairs Second 6. Nafiseh Fayyaz-Bakhsh Tehran, Rey, Shemiranat, and Eslamshahr 1.971.557 581.925 29.51% Education and Research First 7. Fatemeh Alia Tehran, Rey, Shemiranat, and Eslamshahr 1.971.557 527.448 26% Cultural Affairs First 8. Elham Aminzadeh Tehran, Rey, Shemiranat, and Eslamshahr 1.971.557 521.782 26.46% National Security and Foreign Policy First 9. Hājer Tahriri Niksafat Rasht 51.239 20.565 40.13% Education and Research Second 10. Nireh Akhavan-Beytarf Isfahan 414.559 585.108 26.19% Judicial and Legal Affairs First 11. Lāleh Eftekhari Tehran, Rey, Shemiranat, and Eslamshahr 1.971.557 535.169 26.26% Cultural Affairs First 12. Fatemeh Rahbar Tehran, Rey, Shemiranat, and Eslamshahr 1.971.557 517.734 26/26% Cultural Affairs First 13. Effat Shari‘ati Kohbanani Mashhad and Kalat 147.483 73.681 49.95% Cultural Affairs Second Conclusion The elections for the Seventh Parliament were held in two rounds, on 20 February 2004 and 7 May 2004, amid a sensitive domestic and international climate. The voter turnout of 51.2% was lower than in previous terms. Despite this, the successful convening of the elections and the formation of the parliament were of great importance. This period saw a significant increase in the number of female candidates (827), with 13 women being elected, constituting 6.5% of the total representatives. In the Seventh Parliament, 54 bills and proposals pertaining to women, children, and family affairs were reviewed, of which 20 were ratified. Despite their small number, the female representatives played an active role by proposing bills, ratifying legislation, and amending laws. They succeeded in addressing fundamental issues and legal gaps, contributing effectively to improving women's status in society. Key legislative achievements included: · The Therapeutic Abortion Act · Granting citizenship to children of Iranian women married to foreign nationals · Facilitation of marriage procedures · Livelihood support for women and children without guardians · The government's accession to the Optional Protocol to the Convention on the Rights of the Child · Amendments to the law on the Promotion of Breastfeeding · The plan for Regulating Fashion and Clothing Although significant distance remained in addressing all social harms and legal gaps related to women and the family, the female representatives in this term enhanced the capacity of parliamentary diplomacy through their active presence in committees and friendship groups. It should be added that the low number of female representatives, as half of society, creates an imbalance in proportional and balanced distribution. To overcome this situation, political parties and groups can reduce barriers by increasing the number of female candidates on electoral lists. Through solidarity among women, the number of female representatives can be increased, leading to the ratification of more effective laws and a reduction in existing obstacles and problems. مشارکت زنان در انتخابات، یکی از مهم‌ترین جلوه‌های مشارکت سیاسی در سطح ملی است و مجلس بر اساس قانون اساسی و تأکید رهبران نظام، از ارکان مؤثر در عرصۀ تصمیم‌گیری و نظارت برای ادارۀ امور کشور است. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، شرکت زنان در عرصۀ مختلف انتخابات، ضروری شناخته شد. بر اساس اعلام وزارت کشور، انتخابات در تاریخ‌های 1/12/1382 و 18/2/1383 برگزار شد. در این دوره 827 زن داوطلب بودند که 13 نفر به پارلمان راه یافتند و 54 طرح و لایحه در بارۀ بانوان، کودکان و خانواده مورد بررسی قرار گرفت که 20 مورد تصویب شد. یافته‌های پژوهش بیانگر این است که قوانین مورد بررسی و تصویب، بخشی از خلأ‌های موجود و برخی از مسائل راهبردی و بنیادی را مورد پوشش و توجه قرار داد. روش پژوهش بر مبنای گرداوری داده‌ها از منابع، مآخذ و اسناد تاریخی به شیوۀ تحلیلی است. این پژوهش در پی پاسخ به این سؤال است که عملکرد زنان نماینده در مجلس هفتم چگونه بوده است؟ فرضیۀ پژوهش نیز این است که زنان نماینده در مجلس هفتم با تشکیل فراکسیون و حمایت سایر نمایندگان با ارائۀ طرح، اصلاح و تصویب برخی از قوانین به بهبود شرایط بانوان در جامعه کمک مؤثری کردند.

https://socialstudy.ihcs.ac.ir/article_10663_f1b77376e6da9ea8126410f9331886e8.pdf

پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی جامعه‌پژوهی فرهنگی 2383-0468 17 2 2026 08 23 "Challenges, Inequalities, and Policy Strategies for Enhancing the Status of Elderly Women in Iran" "چالش‌ها، نابرابری‌ها و راهبردهای سیاست‌گذاری حمایتی برای ارتقای وضعیت سالمندان زن در ایران" 293 314 10261 10.30465/scs.2025.48663.2926 FA جعفر هزارجریبی دکتری جامعه شناسی و استاد گروه تعاون و رفاه اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی. تهران، ایران. مریم کوشا دکترای رفاه اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی، کارشناس معاونت پژوهشی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی 0000-0002-8231-1536 محمد امیرپناهی استادیار جامعه شناسی دانشگاه علامه طباطبایی،تهران، ایران. حسام الدین علامه پژوهشگر حوزه سالمندی و عضو هیئت علمی بخش پزشکی سبک زندگی، مرکز تحقیقات لیزر پزشکی، جهاد دانشگاهی (ACECR)، تهران Journal Article 2024 10 09 Introduction: This study examines the feminization of aging in Iran, a growing socio-economic challenge in the 21st century. Elderly women face unique challenges stemming from structural inequalities, gender discrimination, and limited access to resources, exacerbated by increased life expectancy and demographic shifts, leading to a greater proportion of elderly women in the population (60% of Iran’s elderly). The research critically analyzes these challenges and the inadequacies of existing policies, aiming to propose solutions to improve the quality of life for elderly women and bridge policy gaps that leave them vulnerable to economic, social, and healthcare disparities. Materials & Methods A qualitative research approach was employed, combining content analysis and thematic analysis to evaluate Iran’s social policies on aging. The study utilized a conceptual framework focusing on gender identity, socio-economic barriers, mental and social well-being, and technological innovations. Data were collected from key policy documents, including the Iranian Constitution, development plans, and the Elderly National Document, and manually coded to identify recurring themes and patterns related to elderly women’s specific needs. Analysis involved systematic steps: identifying relevant keywords, grouping them into broader themes, and interpreting findings within the theoretical framework. Discussion & Result The findings reveal significant shortcomings in Iran’s social policies, which adopt a generalized approach and fail to address elderly women’s specific needs. These include the absence of comprehensive legal frameworks, limited access to healthcare services, and neglect of gender-sensitive measures. Elderly women, especially in rural areas, face acute poverty due to inadequate pensions, gender pay gaps, and limited employment opportunities. Social isolation, exacerbated by cultural norms and inadequate community support, and insufficient healthcare services further compromise their physical and mental well-being. Conclusion: The study underscores the need for comprehensive, inclusive, and gender-sensitive policies to address the multi-dimensional challenges faced by elderly women in Iran. Recommendations include enhancing social participation, investing in rural healthcare and infrastructure, expanding pension schemes, and providing psychological support services. Drawing on successful international models like Japan’s participatory aging programs and Sweden’s integrated healthcare systems, fostering intersectoral collaboration and involving elderly women in policy design are critical to improving their quality of life and promoting social cohesion and sustainable development in Iran. این مطالعه به بررسی پدیده «زنانه‌سازی سالمندی»، یکی از چالش‌های اجتماعی-اقتصادی قرن 21، می‌پردازد. زنان سالمند به دلیل طولانی‌تر بودن عمر و مواجهه با تبعیض‌های اجتماعی و اقتصادی، با مشکلات زیادی روبه‌رو هستند. این تحقیق هدف دارد وضعیت زنان سالمند در ایران را تحلیل کرده و راهکارهایی برای توسعه سیاست‌های حمایتی ارائه دهد. نظریه‌های نابرابری اجتماعی، طرد اجتماعی و تعامل اجتماعی به‌عنوان چارچوب مفهومی برای این تحلیل به کار رفته‌اند. این پژوهش از روش کیفی استفاده کرده و از تحلیل محتوا و تحلیل موضوعی برای بررسی سیاست‌های اجتماعی مرتبط با زنان سالمند در ایران بهره گرفته است. اسناد و منابع شامل قوانین و مقررات رفاه اجتماعی سالمندان بررسی شده و داده‌ها از طریق کدگذاری دستی استخراج و به تم‌های اصلی نیازها و چالش‌های زنان سالمند دسته‌بندی شدند. نتایج تحقیق نشان‌دهنده شکاف‌های قابل توجهی در سیاست‌های موجود است. بسیاری از سیاست‌ها به نیازهای خاص زنان سالمند توجه نکرده و جامعیت لازم برای حل مشکلاتی چون فقر، انزوای اجتماعی و دسترسی محدود به خدمات بهداشتی و اجتماعی را ندارند. پیشنهادات این تحقیق شامل تدوین سیاست‌های جامع برای رفع نیازهای اقتصادی، اجتماعی و روان‌شناختی زنان سالمند است. تقویت زیرساخت‌ها، برنامه‌های مشارکت اجتماعی و حمایت‌های مالی و روان‌شناختی از جمله توصیه‌هاست.

پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی جامعه‌پژوهی فرهنگی 2383-0468 17 2 2026 05 22 Representation of Political and Social Thoughts in Artworks During Fath-Ali Shah' Reign بازنمود اندیشه‌های سیاسی-اجتماعی در آثار هنری دورۀ فتحعلی‌شاه 9709 10.30465/scs.2024.45270.2724 FA سیدجواد میری استاد تمام جامعه شناسی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران. 0009-0006-9079-4511 حکیمه شریعت نیا فارغ التحصیل کارشناسی ارشد هنر Journal Article 2023 04 22 In analytical historiographical researches, works of art have become a tool for understanding the state of society, the prevailing political and economic environment, as well as understanding the urban and public environment of different historical periods, not only in Iran but all over the world. The information that artworks produced in certain periods of history can provide to historians, sociologists, and even political researchers and researchers of folk culture is not hidden from any researcher. Afsaneh Najmabadi mentions that sometimes the value of these works is even higher than written texts. In this article, an attempt has been made to examine the influence of political factors and social and cultural beliefs on the art of this period, especially its paintings, with a close look at the artworks of the period of one of the important kings of the Qajar dynasty, FathAli Shah. The purpose of this research, which is descriptive and analytical, and was carried out by library and museum works, is to find the factors affecting the art of this historical period. it can be said that art, especially court monographs, played an important role in the survival and legitimacy of the government during the period of FathAli Shah. در تحقیقات و پژوهش‌های تاریخنگاری تحلیلی، آثار هنری تبدیل به ابزاری برای شناخت وضعیت جامعه، فضای سیاسی و اقتصادی حاکم و همچنین شناخت فضای شهری و عمومی ادوار تاریخی مختلف نه تنها در ایران بلکه در همۀ جهان شده است. اطلاعاتی که آثار هنری تولید شده در دوره‌های خاصی از تاریخ می‌تواند در اختیار مورخان، جامعه‌پژوهان و حتی محقیقن سیاسی و پژوهشگران فرهنگ عامیانه قرار دهد، بر هیچ پژوهشگری پوشیده نیست. افسانه نجم‌آبادی در این باره اشاره دارد که گاهی ارزش این آثار از متون نوشتاری نیز بالاتر می‌رود. در این مقاله سعی بر آن شده با نگاهی موشکافانه آثار هنری دورۀ یکی از شاهان مهم سلسلۀ قاجار، فتحعلی‌شاه، تاثیر عوامل سیاسی و باورهای اجتماعی و فرهنگی بر هنر این دوره بویژه آثار نقاشی آن مورد بررسی قرار گیرد. هدف این تحقیقِ بنیادی که با روش توصیفی و تحلیلی است و به روش کتابخانه‌ای و بررسی آثار موزه‌ای انجام گرفته، یافتن عوامل موثر بر هنر و هنرمندان این دورۀ تاریخی است. در یک جمع‌بندی کلی می‌توان گفت هنر بویژه تک‌نگاری‌های درباری در دورۀ فتحعلی‌شاه نقش مهمی در بقا و مشروعیت‌بخشی به حکومت داشته است.

پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی جامعه‌پژوهی فرهنگی 2383-0468 17 2 2026 05 22 A Sociological Analysis of Body Dissatisfaction in the Context of Contemporary Iranian Culture (Case Study: Women of Mashhad) تحلیل جامعه‌شناختی نارضایتی از بدن در بستر فرهنگ معاصر ایران (مورد مطالعه: زنان مشهد) 9878 10.30465/scs.2024.49643.2893 FA ریحانه نجاران گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دکتر علی شریعتی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران. 0009-0000-9754-6066 تکتم نماینده جورابچی دانشکده آموزش، دانشگاه ملی مالزی (UKM)، مالزی 0000-0001-6236-9573 Journal Article 2024 08 04 Culture plays a fundamental role in shaping individuals' values and beliefs. So that any cultural shift can alter societal norms and values, dictate desirable behaviors and values, and guide individuals toward behaviors and habits that are culturally endorsed and admired. Currently, a focus on body image and having an ideal physique has become a central value in society, particularly for women. This has led some women to feel dissatisfied with their bodies and strive to conform their appearance to cultural standards and ideals. Therefore, the present study, employing a qualitative approach based on grounded theory and utilizing semi-structured interviews with 15 women in Mashhad who have undergone body cosmetic surgery, explores and identifies the cultural factors influencing this process. The findings of this research indicate that the normalization of the ideal body, objectification, cultural transformation of women from the 1950s and 1960s, idealism culture, changes in body perception, environmental influence, and workplace culture are among the causal factors contributing to body dissatisfaction. Women who are dissatisfied with their bodies often resort to cosmetic surgery. The result of this strategy is a failure to achieve the ideal body. فرهنگ نقشی اساسی در شکل‌گیری ارزش‌ها و باورهای افراد دارد. به طوری که هرگونه تغییر فرهنگی می‌تواند معیارهای ارزشی و هنجاری جامعه را دگرگون سازد، رفتارها و ارزش‌های مطلوب را تعیین کند و افراد را به سوی رفتارها و عاداتی سوق دهد که مورد تأیید و تحسین فرهنگی هستند. درحال‌حاضر، توجه به بدن و داشتن اندامی ایده‌آل به یکی از ارزش‌های محوری در جامعه، به‌ویژه برای زنان، تبدیل شده است و باعث شده تا برخی از زنان نسبت به بدن خود احساس نارضایتی داشته باشند و بخواهند تا بدن خود را با معیارها و استانداردهای فرهنگی منطبق سازند. به همین دلیل، مطالعه حاضر، با رویکرد کیفی مبتنی بر نظریه زمینه‌ای و با استفاده از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 15 زن در مشهد که جراحی‌های زیبایی بدن را انجام داده‌اند، به بررسی و شناخت عوامل فرهنگی مؤثر در این فرایند پرداخته است. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که عادی‌سازی بدن ایده‌آل، شی‌انگاری، تحول فرهنگی زنان دهه ‌50و60، فرهنگ ایده‌آل‌گرایی، تغییر نگرش نسبت به بدن، تأثیر محیط و فرهنگ کار از جمله عوامل علّی در بروز نارضایتی از بدن هستند. زنانی که از بدن خود ناراضی‌اند، اغلب به جراحی زیبایی روی می‌آورند. نتیجه این راهبرد ناکامی در دستیابی به بدن ایده‌آل است.

پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی جامعه‌پژوهی فرهنگی 2383-0468 17 2 2026 05 22 A Controversy about Measuring Happiness: Comparative Evaluation of Oxford and Islamic Happiness Questionnaires Based on a Survey Among College Students طرح یک مناقشه درباره سنجش شادمانی: ارزیابی مقایسه‌ای‌ پرسشنامه‌های شادمانی آکسفورد و اسلامی بر اساس پیمایشی در میان دانشجویان 9897 10.30465/scs.2024.45543.2734 FA سید محسن موسوی استادیار دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران ابوالفضل مرشدی استادیار دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران . سمیه وطن خواه کارشناسی ارشد شیعه شناسی، دانشکده الهیات، دانشگاه یزد، یزد، ایران Journal Article 2023 05 17 The aim of this article is evaluating and comparing the data of two questionnaires; Oxford and Islamic, on a single statistical population. this research has tried to make assumptions about the measurement of happiness and ideas for future researches. The conceptual framework of the research is based on the analytical dualities of the ontology of happiness, which include "biological-psychological"/"cultural-historical" dimensions (in the Positive dimension) and "hedonistic"/" virtuous" dimensions (in the normative dimension). The statistical population of the research includes the students of Yazd University, from whom a sample of 384 people was extracted. The results of the research showed that firstly, the Pearson correlation coefficient between the average scores of two questionnaires is equal to 0.68, and secondly, the average scores of the students are greater than the Islamic questionnaire and significantly different from their average scores in the Oxford Happiness. In the following, comparisons were made regarding the degree of arousal and emotionality, as well as the degree of individualism and collectivism of the items of the two questionnaires and their results, and finally suggestions for future researches were presented. این پژوهش با هدف ارزیابی و مقایسه داده‌های دو پرسشنامه آکسفورد و اسلامی بر روی یک جامعه آماری واحد سعی کرده است گمانه‌هایی در خصوص اندازه‌گیری شادمانی و ایده‌هایی برای پژوهش‌های بعدی، پیش روی قرار دهد. چارچوب مفهومی پژوهش بر پایه دوگانه‌های تحلیلی هستی‌شناسیِ شادکامی که عبارتند از ابعاد "زیستی- روانی"/ "فرهنگی- تاریخی" (در بعد اثباتی) و "لذت گرا"/"سعادت گرا" (در بعد هنجاری) قرار گرفته است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانشجویان در حال تحصیل دانشگاه یزد در دو مقطع کارشناسی و کارشناسی‌ارشد است که از بین آنان نمونه‌ای به حجم 384 نفر استخراج گردید. نتایج بررسی‌ها نشان داد نخست، ضریب همبستگی بین میانگین نمرات دو پرسشنامه مقداری معنادار و برابر 68/0 است و دوم، میانگین نمرات دانشجویان از پرسشنامه اسلامی (76/3 درطیف 5-1) به‌طور معناداری از میانگین نمرات آنها در شادمانی آکسفورد (07/3 درطیف 5-1) فاصله دارد و عددی نسبتاً بزرگتر است. آزمون‌های دیگر نشان داد بین متغیرهای جنسیت، سن وسطح تحصیلات از یک سو و هر دو متغیر شادمانی آکسفورد واسلامی از سوی دیگر، هیچ رابطه معناداری وجود ندارد. در ادامه، مقایسه‌هایی راجع به درجه برانگیختگی و هیجانی‌بودن و همچنین درجه فردگرایی و جمع‌گرایی گویه‌های دوپرسشنامه انجام و در نهایت پیشنهادهایی برای پژوهش‌های بعدی ارائه شده است.

پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی جامعه‌پژوهی فرهنگی 2383-0468 17 2 2026 05 22 An anthropological look at the Morghaki-Ghuchaki motif in Bakhtiari handwoven نگاهی انسان شناختی به نقشمایۀ مرغکی-قوچکی در دست‌بافته‌های بختیاری 9960 10.30465/scs.2025.50616.2948 FA زهرا زارع استادیار پژوهشکدۀ مردم‌شناسی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران 0009-0008-7201-5646 Journal Article 2024 12 01 One of the longstanding and recurring motifs in the handwoven textiles of the Bakhtiari nomads is a design known as Morghaki-Goochaki (Little Bird-Little Ram). Scholars analyzing the semantic meaning of this motif, which can simultaneously resemble the simplified head and neck of a bird, a ram, or a combination of both, have often linked it to two themes: the equinox in agrarian and pastoral civilizations, and a symbolic prayer for rain. However, these interpretations appear to be insufficiently supported. This study adopts a descriptive-analytical approach, utilizing documentary research and interviews and discussions with several researchers, cultural experts on Bakhtiari traditions, traditional weavers, and skilled kilim artisans regarding this motif. The research is based on a qualitative methodology employing an interpretive phenomenological approach. It seeks to frame the discussions within the anthropology of art, drawing extensively on interdisciplinary studies. The findings suggest that, based on extensive evidence from pre-Islamic written sources and numerous tangible and intangible elements of Iranian culture, the concurrent presence of the bird and the ram (interpreted as the falcon and the ram) in Bakhtiari weavings can be understood as dual manifestations of Farr-e Izadi (divine glory). یکی از نقوش کهن و پرتکرار در دست‌بافته‌های عشایر بختیاری نگاره‌ای است به نام مرغکی-قوچکی. در تحلیل معناشناختی این نقشمایه و نقوش مشابه به آن که هم می‌تواند سر و گردن ساده شدة مرغ باشد و هم سر و گردن قوچ و هم ترکیبی از هر دوی آنها، به دو مقولۀ اعتدال بهاری در تمدن کشاورزی و شبانی و نیز نشانۀ دعا و حاجت‌خواهی برای آمدن باران اشاره شده است که به نظر رأی صائبی نمی‌رسد. تحقیق پیش رو از روش توصیفی- تحلیلی و بر پایۀ مطالعات اسنادی بهره گرفته به انضمام انجام مصاحبه و گفت وگو با تنی چند از محققان و مطلعان فرهنگ بختیاری و به ویژه بافندگان سنتی و استادان گلیم در باب نقشمایۀ مذکور. این مطالعه بر مدار رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی تفسیری می‌گردد و ضمن آنکه کوشیده ایم درچهارچوب انسان‌شناسی هنر مباحث این جستار را سامان دهیم، از مطالعات بینارشته‌ای نیز بهرۀ بسیار برده‌ایم. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که بر پایۀ مستندات بسیار از منابع مکتوب پیشااسلامی و ارائۀ قرائن متعدد از مواریث ملموس و ناملموس فرهنگ ایرانی می‌توان چرایی حضور توأمان مرغ و قوچ(یعنی شاهین و قوچ)، در دست‌بافته‌های بختیاری را به عنوان دو جلوه از فرۀ ایزدی تبیین نمود.

پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی جامعه‌پژوهی فرهنگی 2383-0468 17 2 2026 08 23 A critical examination of the image of "human" in the feminist thoughts of Amina wadud بررسی انتقادی انگاره «انسان» در اندیشه‌های فمینیستی آمنه ودود 10046 10.30465/scs.2025.50880.2960 FA شبنم فرجی دانشجوی دکتری کلام اسلامی، دانشگاه شهید مطهری(ره) تهران، ایران 0000-0003-4075-9997 رسول رسولی پور دانشیار گروه فلسفه و عضو هیئت علمی دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران Journal Article 2025 01 04 Feminists paint a different image of "Human". This research examines the "Image of Human" in the thought of "Amina Wadud". The purpose of this research is to critically examine the anthropological foundations of Islamic feminist theology. According to Amina Wadud, since the Creator has "feminine and male characteristics", therefore every creature is both female and male at the same time.Man's mission is to achieve personal and social monotheism by maintaining balance between these two dimensions.Men and women are equal in creation, In this world and in the hereafter, and the Qur'anic descriptions that raise the suspicion of injustice can be interpreted with a focus on feminism. Based on the findings of the research, wadud's point of view is faced with criticisms such as interpretation of the vote, gender bias, ambiguity in the position, weak reasoning, etc. The method of this research is descriptive and analytical, with a critical approach. متفکرین دیدگاه زنانه‌نگر انگاره‌ای متفاوت از «انسان»، ترسیم می‌کنند. این پژوهش «انگاره‌ی انسان» را در اندیشه «آمنه ودود» مورد بررسی قرار می‌دهد. هدف از این پژوهش بررسی نقادانه‎ی مبانی انسان‌شناختی الهیات زنانه‌نگر اسلامی است. از نظر ودود؛ چون خالق «صفات زنانه و مردانه» را توأمان دارد، بنابراین هر مخلوقی نیز همزمان زنانه و مردانه است و رسالت انسان این است که با حفظ تعادل میان این دو بعد، به توحید فردی و اجتماعی برسد. زن و مرد در آفرینش، در دنیا و در آخرت با هم برابرند و توصیفات قرآنی که شائبه‎ی بی‎عدالتی را به وجود می‌آورند، با محوریت زنانه‌نگری قابل تأویل و تفسیر هستند. بر اساس یافته‌های پژوهش، دیدگاه ودود با نقدهایی همچون تفسیر به رأی، سوگیری جنسیتی، ابهام در موضع، ضعف استدلال، و.... مواجه است. روش این پژوهش توصیفی تحلیلی، با رویکرد انتقادی است.

پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی جامعه‌پژوهی فرهنگی 2383-0468 17 2 2026 08 23 Sociological study of the conceptualization of sports metaphors in the discourse of the development of disabled sports (case study: women and men disabled athletes in Tehran in 1401) مطالعه جامعه شناختی مفهوم سازی استعاره های ورزشی در گفتمان توسعه ورزش معلولین( مطالعه موردی: زنان و مردان ورزشکار معلول شهر تهران در سال 1401 ) 10055 10.30465/scs.2025.49437.2878 FA ابوالفضل تجرد گروه جامعه شناسی ورزش ،دانشکده علوم اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات ، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران . ایران صدیقه رضایی پاشا گروه جامعه شناسی ورزش، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 2024 07 11 The purpose of this article is to study the sociological conceptualization of sports metaphors in the discourse of the development of disabled sports. This research was conducted using qualitative research method and thematic analysis strategy. The statistical population is 30 disabled athletes (men and women) from the Paralympic teams who were selected in person and voluntarily using judgmental and opinion sampling. In this research, the interview data were categorized into three levels of basic themes, organizing themes, and overarching themes in the coding process, then these themes were drawn as a conceptual model map and the salient themes of each of these three levels were shown along with the relationships between them. became. The comparison of the results obtained from the analysis of the conceptualization of Paralympic disabled sports metaphors shows that a kind of gendered metaphor is observed in the metaphors related to men and women, and it is an indication of the existence of "gendered language" that exists in the vocabulary of women. مقاله حاضر با هدف مطالعه جامعه شناختی مفهوم سازی استعاره های ورزشی در گفتمان توسعه ورزش معلولین می باشد. این تحقیق به روش پژوهش کیفی و با استراتژی تحلیل مضمون انجام شده است. جامعه آماری، 30 ورزشکاران معلول( زن و مرد) از تیم های پارالمپیک که با استفاده از نمونه گیری قضاوتی و نظری که به صورت حضوری و داوطلبانه انتخاب شده اند. در تحقیق حاضر داده های مصاحبه در فرآبند کدگذاری در سه سطح مضامین پایه، مضامین سازمان دهنده و مضامین فراگیر دسته بندی گردیدند سپس این مضامین به بصورت یک نقشه الگوی مفهومی رسم و مضامین برجسته هر یک از این سه سطح همراه با روابط میان آنها نشان داده شد. مقایسه نتایج بدست آمده از تحلیل مضمون مفهوم سازی استعاره های ورزشی معلولین پارالمپیک نشان می دهد که در استعاره‌های مربوط به مردان و زنان نوعی استعاره ی جنسیت زدگی مشاهده می‌شود و حکایت از وجود «زبان جنسیت زده» است که در واژگان برخورد زنان وجود دارد

پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی جامعه‌پژوهی فرهنگی 2383-0468 17 2 2026 08 23 The Legal Sociology of the Principle of Istishab in Jurisprudence and Iran Law جامعه‌شناسی حقوقی اصل استصحاب در فقه و حقوق ایران 10081 10.30465/scs.2025.51340.2987 FA زهرا سلطانی دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد یاسوج علی پورجواهری استادیار گروه حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد یاسوج، ایران محمدعلی شیخ موحد استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شیراز، ایران Journal Article 2025 02 26 Istishab, as a social issue and a legal principle, plays a key role in maintaining stability and social order by ensuring the continuity of previous legal statuses. This study examines the position of the principle of Istishab from the perspective of legal sociology in Islamic jurisprudence and Iranian law. The main question is what impact does the principle of Istishab have on the Iranian legal system, and how can it be analyzed from the standpoint of legal sociology? The research method is descriptive-analytical, utilizing a review of jurisprudential, legal sources, and sociological analysis to examine the role of this principle in the legal system. The findings indicate that Istishab, as one of the operative principles, plays a pivotal role in ensuring legal stability, protecting acquired rights, and reducing legal ambiguities. It is applied in areas such as contract law, options (khiyarat), and the right of retention (haqq al-habs). From the perspective of legal sociology, this principle impacts the realization of social order, strengthens public trust in the legal system, and enhances predictability in judicial decisions. As a result, Istishab not only holds importance in Islamic jurisprudence and Iranian law but also plays a significant role in social structures. استصحاب، به‌عنوان یک مسئله اجتماعی و اصل حقوقی، نقشی کلیدی در حفظ ثبات و نظم اجتماعی از طریق استمرار وضعیت حقوقی سابق ایفا می‌کند. این پژوهش به بررسی جایگاه اصل استصحاب از منظر جامعه‌شناسی حقوقی در فقه و حقوق ایران می‌پردازد. سؤال اصلی این است که اصل استصحاب چه تأثیری بر نظام حقوقی ایران دارد و چگونه از دیدگاه جامعه‌شناسی حقوقی می‌توان آن را تحلیل کرد. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی است که با بررسی منابع فقهی، قانونی و تحلیل جامعه‌شناختی به تحلیل نقش این اصل در نظام حقوقی پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که استصحاب، به‌عنوان یکی از اصول عملیه، نقشی کلیدی در تضمین ثبات حقوقی، حمایت از حقوق مکتسبه و کاهش ابهامات حقوقی ایفا می‌کند و در مباحثی مانند عقد بیع، خیارات و حق حبس مورد استفاده قرار می‌گیرد. از منظر جامعه‌شناسی حقوقی، این اصل در تحقق نظم اجتماعی، تقویت اعتماد عمومی به نظام حقوقی و ایجاد پیش‌بینی‌پذیری در تصمیمات قضایی تأثیرگذار است.

پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی جامعه‌پژوهی فرهنگی 2383-0468 17 2 2026 08 23 Everyday Life as a Moment for Becoming and Redefining the Subject زندگی روزمره به مثابه لحظه‌ای برای چیزی‌شدن و کسی شدن سوژه 10083 10.30465/scs.2025.51287.2980 FA احسان مزدخواه دانشجوی دکتری، گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران 0000-0002-2017-3588 مهدی نجف زاده دانشیار، گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران سید حسین اطهری دانشیار، گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. مرتضی منشادی دانشیار، گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران Journal Article 2025 02 19 This research aims to explore how everyday life, These structures sought to dominate and control the everyday lives of individuals. However, with the emergence of social transformations, linguistic pluralism, and the rise of individualities, everyday life has become a site of resistance against macro-politics. Today, through the power of intersubjectivity and social language, everyday life has rendered the validation of top-down truths impossible and is now in search of a bottom-up truth, referred to as micropolitics. In this context, the subject—or the individual—strives to become something or someone, engaging in a process of self-realization. The emergence of social language, intersubjectivity, and the politics of desire has challenged existing orders and fixed meanings, prompting subjects to redefine identities, embodiment, and social corporeality. The central question of this article is: How can everyday life, as an intersubjective phenomenon, lead to the creation of new social realities and resistance against dominant orders? The article posits that everyday life, at the intersection of dominant and social discourses, serves as a moment for resistance and social transformation. Ultimately, this study emphasizes the significance of everyday practices in creating meaning and enabling social change in the face of power structures. امر روزمره در جهان سنت در چارچوب تعینات و استبداد حقیقت از بالا ترسیم میشد، به‌طوری که این ساخت درصدد تسلط بر زندگی روزمره آدمیان بود. اما با بروز تحولات اجتماعی، تکثر زبانی و ظهور فردیت‌ها، امرروزمره به عرصه‌ای برای مقاومت در برابر کلان سیاست شده و اکنون زندگی روزمره به واسطه بیناذهنیت و زبان اجتماعی قدرتمندی که داراست اعتباربخشی به حقیقت از بالا را ناممکن کرده و خود در جستجوی حقیقتی از پایین تحت عنوان خُرد سیاست است که در این وضعیت سوژه و یا انسان در تلاش برای چیزی شدن – کسی‌شدن می‌باشد. به واسطه ظهور زبان اجتماعی، بیناذهنیت و ظهور سیاست میل، نظم‌های موجود و معانی تثبیت‌شده را به چالش کشیده شده و سوژه‌ها به بازتعریف هویت‌ها، تنانگی و بدن‌مندی اجتماعی می‌پردازند. پرسش اصلی این مقاله بدین صورت است که زندگی روزمره چگونه به مثابه امر بیناذهنیتی، می‌تواند منجر به ابداع امر اجتماعی تازه و مقاومت در برابر نظم‌های مسلط گردد؟ فرض مقاله آن است که زندگی روزمره در تقاطع گفتمان‌های مسلط و اجتماعی لحظه‌ای برای مقاومت و تحول اجتماعی است. در نهایت، این بررسی بر اهمیت فعالیت‌های روزمره در خلق معنا و امکان تغییر اجتماعی در برابر ساختارهای قدرت تأکید می‌کند.

پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی جامعه‌پژوهی فرهنگی 2383-0468 17 2 2026 08 23 The Primacy of Politics and state thought in Ibn Khaldun's Works with Emphasis on the Concept of Asabiyyah تقدم اندیشه سیاست و دولت در آثار ابن خلدون با توجه به مفهوم عصبیت 12379 10.30465/scs.2024.48949.2858 FA خلیل کمربیگی دانشجوی دوره دکتری جامعه شناسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران سیدصادق موسوی کارشناس ارشد جامعه شناسی بهروز سپیدنامه دانشیار گروه علوم اجتماعی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران Journal Article 2024 05 06 Introduction Ibn Khaldun is among the most prominent thinkers whose works in history, philosophy of history, sociology, politics, and civilization studies have been the subject of extensive interpretation and debate. However, a fundamental question remains regarding his primary concern: What was the core motivation behind his writings? Ibn Khaldun lived during a period when Islamic societies faced political turmoil, civilizational decline, and the constant rise and fall of states. Observing these crises, he found traditional historiography inadequate for explaining socio-political realities and sought to establish the “Science of Umran” to provide a new logic for understanding historical transformations. This article investigates whether the Science of Umran, and specifically the concept of Asabiyyah, is primarily aimed at explaining political relations and state formation or if it should be interpreted within a broader, non-political horizon. Materials & Methods This research employs a documentary (archival) method and utilizes the classical framework of the sociology of knowledge for data analysis. Within this framework, Ibn Khaldun’s thought is examined not merely as a set of abstract concepts but in connection with the historical, social, and political contexts of its production. Three essential factors in the formation of his thought are considered: first, the socio-political status of Ibn Khaldun’s era and the experience of decadence and instability in the Islamic world; second, the intellectual traditions and theoretical heritage he utilized; and third, his personal life and direct participation in the structures of power and political institutions. This approach allows for a precise analysis of his thought in relation to power, the state, and political transformation. Discussion & Result The analysis reveals that by critiquing conventional historiographical methods, Ibn Khaldun founded the Science of Umran to discover the rules governing social and political changes. At the center of this science lies the concept of Asabiyyah, which acts as the bonding agent for individuals and groups, facilitating the attainment of power, political dominance, and the establishment of the state. In Khaldunian thought, Asabiyyah is not merely social solidarity; it is a mechanism through which relations of dominance, sovereignty, and the transition of power are explained. Consequently, the transformation Ibn Khaldun focuses on is less about general social change and more about shifts in governance, coercion, and the succession of states. Furthermore, findings suggest that his personal experience in royal courts and involvement in political struggles deeply influenced his theoretical orientation. Thus, the Science of Umran and Asabiyyah serve as theoretical tools to explain the logic of political power and the genesis and decay of the state. Conclusion Based on the findings, Ibn Khaldun cannot be regarded simply as a historian or a theorist of society and civilization. Instead, he must be recognized as a thinker whose intellectual core was formed around the issues of politics and the state. The Science of Umran is a discipline for understanding the transformation of political power, and Asabiyyah is the most critical concept for explaining the formation, continuity, and demise of the state. The critical conditions of his time, his engagement with prior intellectual traditions, and his lived experience in politics caused his thought on the state to take precedence over other dimensions. Therefore, in Ibn Khaldun’s intellectual system, politics and the state are not secondary subjects but the foundational axis for analyzing historical and social developments. ابن خلدون با نقد تاریخ نگاری موجود روش خاصی برای تبیین تحولات اجتماعی و سیاسی ابداع و آن را علم عمران نامید که روش تحلیل آن، عبرت و مفهوم مرکزی و واحد تحلیل در این دانش تحولات عصبیت می باشد. تحلیل این مفهوم نشان می دهد که آیا ابن‌خلدون یک اندیشمند سیاسی است یا رهیافت دیگری به مسائل دارد، روش تحقیق در این نوشتار روش اسنادی است، با بهره‌گیری از چارچوب کلاسیک جامعه شناسی معرفت، تأثیر عوامل سه‌گانه وضعیت سیاسی اجتماعی- سنت های فکری- مشارکت در نهاد سیاست، بر اندیشه ابن خلدون بررسی شده اند. نتایج بیانگر این است که تدوین علم عمران و مفهوم عصبیت، توسط ابن خلدون، در جایگاه یک مورخ و اندیشمند سیاسی، اساساً به منظور تبیین تحولات قدرت سیاسی و دولت با توجه به نقش شخصی خاص وی در حوادث و جریان های سیاسی صورت گرفته است و اندیشه تشکیل دولت بر سایر ابعاد فکری وی غلبه آشکاری دارد.

https://socialstudy.ihcs.ac.ir/article_12379_066f182b787111ed4cb65ed437f0855b.pdf

پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی جامعه‌پژوهی فرهنگی 2383-0468 17 2 2026 08 23 Symbolic Capital and the Reproduction of Power Fields: An Analysis of the Interaction between Religion and Politics in the Urban Space of Qajar Tehran وقف، فضا و میدان قدرت: نقش وقف در بازتولید میدان‌های دینی و سیاسی در تهران قاجاری 13146 10.30465/scs.2026.54658.3162 FA زهره عطایی آشتیانی استادیار،مرکز اسناد فرهنگی آسیا ،پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران. 0009-0006-8768-8523 فهیمه موسوی کارشناس ارشد جامعه شناسی دانشگاه علامه طباطبایی، کارشناس ارشد تاریخ پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران. Journal Article 2026 05 22 Abstract This research aims to analyze the mechanisms underlying the reproduction of the “religion-state” relationship in Qajar-era Tehran, focusing on a case study of three neighborhoods: Oudlajan, Dowlat, and Arg. Due to the coexistence and overlapping of political power centers and religious institutions, these neighborhoods provide an ideal framework for analyzing interactions between the two fields of “religion” and “politics.” The central research question explores how “Waqf” (endowment), as a religious-spatial variable, organized power relations at the neighborhood level and how the spatial configuration of endowments relates to the consolidation of actors’ positions within these fields. Utilizing Pierre Bourdieu’s theoretical framework of “field, capital, and symbolic action,” Waqf is analyzed as a mechanism for resource distribution, legitimization, and the re-adjustment of actors’ positions. The research methodology is based on a synthesis of spatial analysis (relying on historical maps) and discourse analysis of endowment deeds (Waqf-names). Findings indicate that in Qajar Tehran, Waqf was more than a religious act; it served as a strategic instrument for managing power balances and negotiation between religious elites and state officials within the urban space. چکیده پژوهش حاضر با هدف واکاوی سازوکارهای بازتولید رابطه «دین و دولت» در تهرانِ دوره قاجار، به مطالعه موردی سه محله «عودلاجان، دولت و ارگ» می‌پردازد. این محلات به دلیل هم‌نشینی و تداخل مراکز قدرت سیاسی و نهادهای مذهبی، بهترین بستر برای تحلیل تعاملات میان دو میدان «دین» و «سیاست» هستند. پرسش اصلی پژوهش این است که «وقف» چگونه به عنوان یک متغیر مذهبی-فضایی، روابط قدرت را در سطح محله سازمان‌دهی کرده و نظم فضایی موقوفات، چه نسبتی با تثبیت جایگاه کنشگران در این دو میدان دارد؟ در این راستا، با بهره‌گیری از چارچوب نظری «میدان، سرمایه و کنش نمادین» بوردیو، وقف به مثابه سازوکاری برای توزیع منابع، مشروعیت‌بخشی و بازتنظیم جایگاه کنشگران تحلیل شده است. روش‌شناسی پژوهش بر پایه ترکیب «تحلیل فضایی» (با تکیه بر نقشه‌های تاریخی) و «تحلیل گفتمانی» وقف‌نامه‌ها استوار است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که وقف در تهران قاجاری، فراتر از یک کنش مذهبی، ابزاری استراتژیک برای مدیریت موازنه قدرت و چانه‌زنی میان نخبگان دینی و کارگزاران دولتی در فضای شهری بوده است.