جامعه‌پژوهی فرهنگی

جامعه‌پژوهی فرهنگی

واکاوی فرایندهای موثر در احساس شادکامی دانشجویان

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسنده
استادیار جامعه شناسی سیاسی، گروه مطالعات اجتماعی، پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری،تهران، ایران.
10.30465/scs.2024.50206.2928
چکیده
شادی در مجموعه‌ای از رویکردها در حوزه‌‌های گوناگون بررسی شده است، در این پژوهش به رویکرد اجتماعی توجه شده است. در رویکردهای سنتی (عموماً روان‌شناختی)، شادی را مفهومی قطبی در نظر می‌گیرند و آن را با شادی ذهنی و عینی از یکدیگر متمایز می‌کنند. اما امروزه، عوامل ساختاری، دموگرافیک، نظام و چارچوب سیاسی، ارزش-های فرهنگی و سرمایه اجتماعی نیز جزو عواملی تلقی می‌شوند که در تجربه از شادی موثرند. این پژوهش درصدد شناسایی فرایندها و اشکال شادی است.

روش تحقیق کیفی مطالعه حاضر روش تحلیل مضمون است. گفتگو و مصاحبه‌هایی با 45 نفر از دانشجویان و فارغ التحصیلان در خصوص احساس شادی صورت گرفته است.

در مجموع 2 شکل از شادی مطرح شده است. شادی ناشی از دستیابی به اهداف و شادی ناشی از روابط و تعاملات انسانی. علاوه بر شناسایی اشکال، فرایندها و جریان‌های اثرگذار در ادراک از شادی بررسی شده اند. دو دسته فرایند شناسایی شدند، فرایندهای عمومی که به عنوان ویژگی‌های گسترده ای که اغلب مردم آن‌ها را تجربه می‌کنند و فرایندهای اختصاصی که بر تجربه قشر تحصیل کرده جامعه اشاره دارند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Analyzing effective processes in students' happiness

نویسنده English

Amene Sedighian Bidgoli
 Assistant Professor of Political Sociology, Department of Social Studies, Institute for Cultural, Social and Civilizational Studies, Ministry of Science, Research and Technology, Tehran, Iran.
چکیده English

Introduction:
Happiness is one of the innermost desires and needs of humans and plays an important and decisive role in the health of the individual and society. In fact, being happy and living happily is the eternal desire of human beings. Happiness is accompanied by other positive characteristics such as hope and trust and can speed up the process of cultural and social development. Therefore, in this research, the social happiness of students is focused. Naturally, social content and social mechanisms related to happiness have been considered in this research.
Materials & Methods:
The qualitative research method of this study is thematic analysis method. In this research, discussions and interviews were conducted with students and graduates regarding the feeling of happiness. The process of thematic analysis involves a continuous back and forth between data sets and coded summaries and analysis of the resulting data.
Sampling in this research is purposive sampling. Necessary information was obtained through semi-structured interviews, with students and graduates who have completed 2 years of their studies, and the forms, contexts, trends and forms of feeling happy in young people have been studied. is Accordingly, 45 interviews have been conducted.
Discussion & Result:
One of the most important results of this research was identifying the main forms of happiness from the eyes of young people. In total, 3 forms of happiness have been proposed by the respondents. The first form of happiness is the achievement of goals. In this case, activists have considered happiness as a result of achieving goals and plans. Another form of happiness refers to human relationships and interactions, in this form of happiness activists have considered communication as the main component of feeling happy and have identified human capital as its most important form.
In addition to identifying the forms and beliefs about happiness, the interviewees have also pointed out some processes and currents that are effective in the perception of happiness, which we will discuss below. It can lead to strengthening or weakening the feeling of happiness among people.
In total, two categories of axes were identified, the first category is general categories that are in the interviews as broad features that most people experience and the second category is specific processes that refer to the experience of the educated class of society.
Conclusion:
Finally, it can be seen that the happiness among students is low and depends on many factors, and there is no possibility of any of these factors being achieved at the moment. Policymakers should intervene. At least a way for temporary happiness should be created.

کلیدواژه‌ها English

Keywords: social vitality
happiness
students
psychological well-being
theme analysis
ابراهیم­زاده، بیت­اله، آرام، هاشم، پناهی، بهنام (1389)، بررسی نشاط اجتماعی و عوامل مؤثر بر آن در بین دانشجویان دانشگاه آزاد واحد پارس­آباد مغان. جامعه­شناسی معاصر، 2(4): 121-144.
 آرگایل، مایک (1382)، روان­شناسی شادی، ترجمه مسعود نشاط­دوست و همکاران. انتشارات اصفهان.
بلوردی، طیبه، بلوردی، زهیر مصطفی (1391)، بررسی روحیه مشارکت­جویی دانشجویان و عوامل مؤثر بر آن (مطالعه موردی: دانشگاه­های آزاد اسلامی منطقه هفت کشور). مجله جامعه­شناسی ایران، دوره 13، شماره 3: 57-82.
جدیدی، محسن، شمسایی، محمدمهدی، عبداله­زاده، فاطمه، عزیزی عقیل­آبادی، آزاده (1393)، مطالعه کیفی علل و عوامل مؤثر بر شادی و یاس اجتماعی جوانان. مطالعات راهبردی ورزش و جوانان، دوره 13، شماره 23.
جعفروند، فرشاد، فتحی، سروش (1394)، تحلیلی بر رابطه سرمایه اجتماعی و شادی در زندگی دانشجویی (موردمطالعه: دانشجویان واحد علوم تحقیقات تهران). مطالعات توسعه اجتماعی ایران، 7(3): 81-95.
حاجی­حسنی، مهرداد، حاجی­حسنی، فریده (1400)، مدل شادی: یک مطالعه نظریه داده­بنیاد. پژوهش­نامه روان­شناسی مثبت. سال هفتم، شماره دوم (26)، 16-1.
حاجی­زاده میمندی، مسعود، ترکان، رحمت­اله (1394)، بررسی میزان و عوامل فرهنگی-اجتماعی مرتبط با نشاط اجتماعی (موردمطالعه: دانشجویان دانشگاه یزد). مطالعات جامعه­شناختی شهری، 5(16): 59-86.
حسینی، محمد و همکاران (1393)، بررسی نقش جنسیت و اشتغال در رابطه میان بحران وجودی و امید به زندگی دانشجویان دانشگاه علامه طباطبایی. فصلنامه فرهنگ مشاوره و روان‌درمانی، سال 5، شماره 17.
خادمیان، طلیعه. فرجی، طوبی. (1391). عوامل اجتماعی مؤثر در نشاط اجتماعی دانشجویان. مطالعات جامعه‌شناختی ایران، دوره 2، شماره 5، صص 19-38.
خرمائی، فرهاد و همکاران (1393)، نقش صبر و مؤلفه‌های آن به‌عنوان فضایل اخلاقی در پیش‌بینی امید دانشجویان. مجله ایرانی اخلاق و تاریخ پزشکی، دوره‌ی هفتم، شماره‌ی ٣.
دانایی‌فرد، حسن، مکی نیری، پریسا. 1391. فهم نظریه فرآیند مدیریت فرادستان در سازمان: پژوهشی کیفی در راهبردهای نفوذ به بالا. فصلنامه مطالعات رفتار سازمانی. شماره 2.
دانشورى نسب، عبدالحسین (1400)، واکاوى کیفى محدودیت­هاى نشاط اجتماعى زنان در شهر کرمان. فصلنامه آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، 9(3): 311-322.
داینر، اد، بیسواس داینر، رابرت (1391) شادی ثروت بیکران روان‌شناختی. حسن عبدالله زاده، طاهر محبوبی، معصومه باقر زاده. تهران: انتشارت آذرین مهر.
دهقان­پوری، حوریه، چاوشی، رسول، لطفی یامچی، خدیجه (1400)، مطالعه کیفی عوامل اجتماعی مؤثر بر نشاط اجتماعی، سلامت روانی و رضایت از زندگی دانش­آموزان از دیدگاه متخصصان. پژوهش­های جامعه­شناسی معاصر، سال 10، شماره 8: 208-175.
سپهوند، رضا، جعفری، سلیمان (1395). تأثیر احساس امنیت اجتماعی بر سرمایه و نشاط اجتماعی. مدیریت سرمایه اجتماعی، دوره 3، شماره 4: 521-541.
سراج زاده، سیدحسین. جامه شورانی، مریم. محمدی، فرشاد (1395). دین و شادمانی: مطالعه رابطه دین‌داری با احساس شادمانی در نمونه‌ای از دانشجویان. مجله علوم اجتماعی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد، صص 27-48.
شریف‌زاده، حکیمه السادات، میرمحمدتبار، سیداحمد، و عدلی پور، صمد (1396). بررسی عوامل مؤثر بر نشاط اجتماعی در ایران؛ فراتحلیلی از تحقیقات موجود. راهبرد فرهنگ، دوره 10، شماره 40: 159-180.
صدیقیان بیدگلی، آمنه (1395)، مسائل اجتماعی زندگی دانشجویی. تهران: طرح پژوهشی پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری.
صدیقیان بیدگلی، آمنه (1397)، مهار و کاهش مسائل اجتماعی (بررسی مسئولیت­پذیری اجتماعی در دانشگاه­های پیشگام جهان). تهران: طرح پژوهشی پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری.
صدیقیان بیدگلی، آمنه (1399)، بررسی نوع مواجهه دانشگاه­ها با داغ ننگ معطوف به‌سلامت روان دانشجویان. تهران: طرح پژوهشی پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری.
صدیقیان بیدگلی، آمنه (1399)، مرور نظام­مند تحقیقات داخلی در حیطه نشاط اجتماعی. تهران: طرح پژوهشی پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری.
 صدیقیان بیدگلی، آمنه، لشگری، مجتبی (1396)، مرور نظام­مند مسائل اجتماعی زندگی دانشجویی. تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری.
صفاریان، محسن، ادهمی، عبدالرضا، مرادی، علی. (1398). شناخت رابطه بین سلامت و نشاط اجتماعی با بی‌تفاوتی اجتماعی جوانان: موردمطالعه شهر کرمانشاه. مطالعات جامعه‌شناختی شهری (مطالعات شهری)، دوره 9، شماره 31: 175-208
صنعت خواه، علیرضا، دادخواه فر، معصومه. (1394). بررسی نقش اعتماد، شبکه‌های اجتماعی، مشارکت و احساس شادمانی در دانشجویان موردمطالعه: دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان در سال 1393. جامعه‌شناسی مطالعات جوانان، دوره 5، شماره 17: 107-124
صنعت خواه، علیرضا، دادخواه فر، معصومه. (1395). نقش سرمایه اجتماعی در ایجاد احساس شادمانی دانشجویان دانشگاه آزاد کرمان. مطالعات ملی، دوره 17، شماره 1: 91-106.
غفاری، غلامرضا، شیرعلی، ابراهیم (1395). بررسی وضعیت نشاط اجتماعی در بین شهروندان و رابطه آن با احساس امنیت اجتماعی (نمونه موردی: جوانان 29-18 شهر تهران). مطالعات امنیت اجتماعی، شماره 45: 33-57.
فلیک، اووه (1389). درآمدی بر تحقیق کیفی. ترجمه هادی جلیلی. تهران: نشر نی.
محمد پور، احمد (1388). تحلیل داده‌های کیفی: رویه‌ها و مدل‌ها. مجله انسان‌شناسی، دوره دوم، سال یکم، شماره پیاپی 10، تهران: انجمن انسان‌شناسی ایران.
محمدپور، احمد (1390). روش تحقیق کیفی، ضد روش 2، مراحل و رویه­های عملی در روش‌شناسی کیفی. تهران: جامعه شناسان.
محمد پور، احمد(1389)، روش در روش (درباره ساخت معرفت در علوم انسانی)، تهران: جامعه شناسان.
محمدی، حانیه. حقیقتیان، منصور. محمدی، اصغر(1397)، واکاوی معانی شادی برای  ارائه راهکارهای افزایش شادی. پژوهش های انتظامی_اجتماعی زنان و خانواده، دوره 6، شماره 2.
معیدفر، سعید (1389). مسائل اجتماعی ایران (جامعه‌شناسی اقشار و گروه‌های آسیب‌پذیر). تهران: نشر علم.
مهدی زاده، شراره. گنجی، محمد. زارع غیاث‌آبادی، فاطمه (1393). مطالعه رابطه بین شادی و سرمایه اجتماعی در بین جوانان. مطالعات راهبردی ورزش و جوانان، دوره 13، شماره 26.
میری، سیدجواد(1402). سوسیوکاوی: نظریه ای در باب رهایی و رنج، به کوشش: معصومه بوذری و ارسا مانی، تهران: نقد فرهنگ.
هزارجریبی، جعفر. مرادی، سجاد (1393). نشاط اجتماعی و عوامل مرتبط با آن (مطالعه‌ای در بین دانشجویان دانشگاه علامه طباطبایی). فصلنامه مطالعات ملی، سال 15، شماره 4.
هزارجریبی، جعفر، صفری شالی، رضا (1389)، بررسی مفهوم شادکامی اجتماعی و عوامل مؤثر بر آن (مطالعه موردی در استان مرکزی). فصلنامه برنامه­ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، 2 (3): 72-31.
هزارجریبی، جعفر، صفری شالی، رضا (1391)، آناتومی رفاه اجتماعی. تهران: جامعه و فرهنگ.
دوره 17، شماره 2 - شماره پیاپی 60
تابستان 1405
تابستان 1405
صفحه 129-162

  • تاریخ دریافت 21 مهر 1403
  • تاریخ بازنگری 09 دی 1403
  • تاریخ پذیرش 11 دی 1403
  • تاریخ انتشار 01 شهریور 1405