Sociological Cultural Studies

Sociological Cultural Studies

The Ineffectiveness of Social Policy in the Governments of the Islamic Republic of Iran and Presentation of Solutions

Document Type : .

Authors
Abdolrahman Hassanifar 1
Majid Abbaszadeh Marzbali 2
1 Associate Perofessor of Political History of Institute for Humanities and Cultural Studies
2 Ph.d of Political Science of Institute for Humanities and Cultural Studies
10.30465/scs.2025.51481.2994
Abstract
Abstract
One of the most important changes in the structure and function of the state in the modern era can be seen in its role and position in the field of social policy, to the extent that it is currently the central issue of the state.Social policy is a planned and deliberate intervention that the state does through the redistribution of resources to achieve important social goals, and by this means, it tries to improve the environment by properly implementing this policy provide political and social stability and prevent the emergence of political and social crises. The purpose of this article is to investigate and analyze the function of social policy in the governments of the Islamic Republic of Iran. Therefore, the question of the article is, what was the functional status of social policy in the governments of the Islamic Republic of Iran, and what strategies need to be adopted in this area? The hypothesis of the article is that the social policy in the governments of the Islamic Republic was disorganized and inefficient, which factors such as: the rentier nature of the state, the domination of the political over the social, the idealism of the policy system, etc, have played an effective role in creating this situation. In general, the failure of this policy in establishing social justice in the country has had a negative impact on the confidence of a significant part of the Iranian people towards the political system and caused the emergence of political and social crises in this period. However, with all this, the Islamic Republic system can improve the efficiency of social policy and strengthen people's trust in the state by removing and correcting these factors and adopting rational and efficient strategies. It should be noted that, in terms of methodology, this article is qualitative and analytical and applied-developmental.
Key words: Social Policy, Governments of the Islamic Republic of Iran, Inefficiency, Relationship Between State and People, Social Justice.

Introduction
One of the most important changes in the structure and functioning of the state in the modern era can be seen in its role and position in the field of social policy formulation, to the extent that today it is considered a central issue of the state. Social policy is a planned and deliberate intervention that the state carries out through the redistribution of resources to achieve important social goals, and by this means it tries to provide the grounds for political and social stability and prevent political and social crises by implementing this policy in a desirable manner. The important point from the perspective of this article is that during the Islamic Republic of Iran, and despite the revolutionaries' emphasis on formulating a comprehensive social policy and eliminating injustice and social inequalities, as well as some measures taken by the governments of the Islamic Republic, we witness the inefficiency of social policy formulation and the lack of serious attention to this area. The main point here is that this situation has negatively affected the trust of a significant part of the Iranian people in the political system and the national society, and as a result, it has caused protests and political and social crises in Iran in the last two to three decades. In the opinion of this article, the continued inefficiency of social policy and the lack of solutions to correct it can lead to more serious socio-political challenges. Accordingly, in today's Iran, the desirable and correct implementation of social policy is one of the necessities facing the Islamic Republic system in order to strengthen the relationship between the people and the state and prevent the emergence of political and social crises in the country.

Materials & Methods
This article is methodologically qualitative, analytical, and applied-developmental, and by utilizing library resources and the theory of historical institutionalism, it examines the function of social policy in the governments of the Islamic Republic of Iran. The reason for choosing this theoretical approach is that it provides a more comprehensive perspective on the structural characteristics of social policy and government policy in this process, and by utilizing institutions, it studies and examines the sequences of social, political and economic behavior and their changes over time.

Discussion & Result
The development and expansion of modern social policy in Iran dates back to the Pahlavi era, but the existence of a hierarchical government structure, the government monopoly on economic resources, etc. during this period did not allow for the desired implementation of social policy. In general, although during the Islamic Revolution and in criticism of the Pahlavi regime's performance in the social sphere, the establishment of social justice was emphasized by the revolutionaries and society, in the first decade of the establishment of the Islamic Republic system, due to the heavy political atmosphere and the chaos of the country's conditions, no modern social policy was accepted and therefore, social problems were added. With the emergence of the construction and reform governments and their emphasis on the market economy instead of the cooperative economy, public expectations for meeting the need for social justice increased, but the severe spread of inflation and financial pressures on the middle and lower classes doubled the need for social justice, so that the principled government based its main goals and slogans on these needs, but it was not successful in meeting them. In the moderate government, many areas of social policy were included in the main tasks of government agencies, but nevertheless, social policy was and is still one of the unresolved issues of Iranian society. Therefore, it is clear that such ineffective social policy could not help strengthen the relationship between the state and the people and, as a result, caused protests and political and social crises in the period under study. In general, the roots of the ineffectiveness of social policy during the Islamic Republic of Iran can be found in the following factors: the rentier nature of the state; the domination of the political over the social; the idealism of the policy system; the lack of consensus among political elites; the irresponsibility of the state and policymakers; problems in the area of ​​policy implementation; the lack of attention to the issue of citizenship; the gap between the area of ​​social policy and the theoretical area; and the lack of attention to global developments (the globalization process). However, with all this, it is possible to adopt strategies that will make social policy more efficient and as a result, strengthen the relationship between the state and the people in Iran, and prevent political and social crises. These strategies include: reducing the stste reliance on rentier revenues; avoiding politicization in the decision-making process; basing the policy system on facts; creating consensus among political elites; holding the state and policymakers accountable; resolving problems in the area of ​​policy implementation; paying attention to citizenship rights; creating a strategic headquarters to logically confront challenges; creating a link between the social policy and theoretical spheres; and adopting a logical approach to global developments (the globalization process).

Conclusion
During the Islamic Republic, despite the revolutionaries’ emphasis on formulating a comprehensive social policy and eliminating social injustice and inequalities, we witness the ineffectiveness of social policy and the governments’ lack of serious attention to this area of ​​policy. In general, although some measures were taken in the area of ​​social policy in the governments of the Islamic Republic, they were insufficient and did not bear significant fruit, so that we are still faced with the issue of social injustice in Iran, and this issue, in general, had a negative impact on the trust and attitude of a significant part of the Iranian people towards the political system and caused political and social crises in this period. From the perspective of this article, factors such as the rentier nature of the state, the domination of the political over the social, the idealism of the policy system, etc., have played an effective role in the ineffectiveness of social policy in the period under discussion. However, despite all this, the article believes that the Islamic Republic system can by eliminating and correcting the above factors and adopting appropriate and logical strategies, make social policy more efficient and strengthen people's trust in the state.
Keywords
Social Policy
Governments of the Islamic Republic of Iran
Inefficiency
Relationship Between State and People
Social Justice
آل سیدغفور، سید محسن و نجف­پور، سارا (1402)، منش ملی ایرانیان و مسئولیت­پذیری در حکمرانی، فصلنامه رهیافت­های سیاسی و بین­المللی، دوره 16، شماره 73، صص 111-132.
احمدی، حمید (1390)، بنیادهای هویت ملی ایرانی، تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
اشتریان، کیومرث (1389)، ملاحظاتی در باب "سیاست­های کلی نظام" و توصیه های سیاستی برای نظام سیاست­گذاری در جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه سیاست، دوره 40، شماره 1، صص 1-22.
امیدی، رضا (1395)، تحولات سیاست­گذاری اجتماعی در عصر پهلوی: فراز و فرود رابطۀ دولت و ملت، فصلنامه برنامه­ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، سال 7، شماره 28، صص 151-192.
امیدی، رضا (1398)، تحلیل تعارض در سیاستگذاری اجتماعی: بررسی فرایند تدوین قانون ساختار نظام جامع رفاه و تامین اجتماعی، مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، دوره 8، شماره 3، صص 639-668.
امیدی، رضا (1400)، سیاست گذاری اجتماعی و مسئله امید، پژوهشنامه مددکاری اجتماعی، سال 8، شماره 27، صص 29-64.
باقری، یاسر (1399)، نظام نااجتماعی: مناسبات قدرت و سیاست­گذاری اجتماعی در ایران پساانقلاب، تهران: نشر نی.
بروجردی، اشرف (1394)، سهم سیاست­های فرهنگی – اجتماعی در سیاست­های کلی نظام، اسناد بالادستی، و قوانین برنامه در جمهوری اسلامی ایران، جامعه­پژوهی فرهنگی، سال 6، شماره 3، صص 1-19.
بهروز لک، غلام­رضا و غلام­رضا ضابط­پور کاری (1391)، چالش­های نظری عدالت اجتماعی در دولت­های جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه علوم سیاسی، سال 15، شماره 57، صص 103-148.
توسلی، غلامعباس (1382)، در جستجوی سیاست اجتماعی در اسلام، فصلنامه رفاه اجتماعی، دوره 3، شماره 10، صص 81-102.  
جعفری مقدم، محسن (1397)، تبیین نهادی برنامه­ریزی دولتی تامین اجتماعی در ایران (1392-1376)، فصلنامه تامین اجتماعی، سال 14، شماره 1، صص 66-97.
حاتمی، عباس (1389)، الگوی آونگی: چارچوبی برای تحلیل اقتصاد سیاسی جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه مطالعات راهبردی، سال 13، شماره 48، صص 5-31.
حاجیانی، ابراهیم (1400)، ارزیابی راهبردی فرایند سیاست­گذاری مواجهه با مسائل اجتماعی در ایران، فصلنامه پژوهش انحرافات و مسائل اجتماعی ایران، دوره 1، شماره 1، صص 1-31.
رفیع­پور، فرامرز (1393)، دریغ است ایران که ویران شود، تهران: نشر انتشار.
سیف‌اللهی، سیف‌اله؛ مروت، برزو و قیسوندی، آرمان (1393)، شکل‌گیری هویت قومی و ملی و عوامل اجتماعی موثر بر آن در نزد ساکنان کرج، فصلنامه علوم اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشتر، سال 8، شماره 1، صص 103-142.
علاءالدینی، پویا (1402)، سیاستگذاری­های اجتماعی در ایران: مولفه­ها و نهادهای اصلی، ترجمه نرگس حقی و دیگران، تهران: انتشارات شیرازه کتاب ما.
علینی، احسان (1401)، ریشه­ها و فرایندهای ساختاری فساد اقتصادی در ایران (دوره جمهوری اسلامی)، فصلنامه برنامه­ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، دوره 13، شماره 51، صص 219-254.
غفاری، غلامرضا (1394)، آسیب­شناسی و ناپایداری توسعه اجتماعی در ایران، فصلنامه برنامه­ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، دوره 6، شماره 22، صص 25-49.
غفاری، غلامرضا و عزیزی­مهر، خیام (1391)، رویکرد نهادی و تحلیل سیاست­های رفاهی در ایران معاصر، مطالعات جامعه­شناختی، سال 19، شماره 1، صص 23-56.
فوزی، یحیی (1399)، تحولات سیاسی -  اجتماعی در جمهوری اسلامی ایران 1357-1396، تهران: سمت.
قاراخانی، معصومه (1390)، پژوهش سیاست اجتماعی در ایران، فصلنامه برنامه­ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، دوره 2، شماره 9، صص 123-148.
قاراخانی، معصومه (1393)، شرایط امکان و دلایل امتناع میان­رشته­ای «سیاست اجتماعی» در ایران، فصلنامه مطالعات میان­رشته­ای در علوم انسانی، دوره 6، شماره 2، صص 33-55.
قاراخانی، معصومه (1397)، سیاست اجتماعی نامتوازن در ایران (آموزش و اشتغال زنان)، جامعه­پژوهی فرهنگی، سال 9، شماره 2، صص 95-114.
قاراخانی، معصومه (1400)، دولت و سیاست اجتماعی در ایران، تهران: نشر آگه.
کرون، جیمز (1390)، جامعه­شناسی مسائل اجتماعی، ترجمه مهرداد نوابخش و فاطمه کرمی، تهران: انتشارات جامعه­شناسان.
کریمی، وهاب (1386)، ضرورت یک سیاست اجتماعی در ایران، فصلنامه راهبرد، دوره 15، شماره 45، صص 153-172.
کریمی مله، علی (1393)، امنیت جامعه‌ای و سیاسی از ره‌گذر سیاست‌گذاری اجتماعی، فصلنامه مطالعات راهبردی، دوره 17، شماره 65، صص 35-70.
کریمی، علی و قاسمی طوسی، سمیه (1393)، سیاست‌گذاری اجتماعی و هویت‌سازی ملی، فصلنامه مطالعات ملی، دوره 15، شماره 58، صص 25-48.
کوشا، مریم؛ هزارجریبی، جعفر و امیرپناهی، محمد (1403)، لزوم بازنگری در الزامات سیاستی سلامت اجتماعی سالمندان از دهه هشتاد تاکنون، جامعه­پژوهی فرهنگی، سال 15، شماره 2، صص 233-253.
مسکوب، محمد (1391)، مشروطیت، تجدد و اسلام گرایی: اقتصاد سیاسی و سیاست اجتماعی در ایران، در: مسعود کارشناس و والنتاین مقدم، سیاست­گذاری اجتماعی در خاورمیانه، ترجمه: علی اکبر تاج مزینانی و پیمان جبلی، تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق(ع)، صص 303-351.
میرترابی، سعید (1397)، تحلیل روند دولت­سازی در ایران پس از انقلاب اسلامی از منظر نهادگرایی تاریخی، جامعه­شناسی سیاسی ایران، سال 1، شماره 1، صص 27-51.
میری، سیدجواد و هدایتی، بیتا (1398)، حکم­روایی و همبستگی اجتماعی، تهران: نشر نقد فرهنگ.
میری، سیدجواد و خرمی­نژاد، مهرنوش (1398)، بازخوانی انتقادی سیاست­گذاری­های آموزشی در ایران معاصر، تهران: نشر نقد فرهنگ.
وصالی، سعید و امیدی، رضا (1396)، سیاستگذاری اجتماعی؛ زمینه­ها و رویکردها، فصلنامه برنامه­ریزی و بودجه، سال 19، شماره 1، صص 179-206.
وصالی، سید سعید؛ صفری شالی، رضا و معیری، مجتبی (1394)، قانون ساختار نظام جامع رفاه و تامین اجتماعی (بررسی مسائل و مشکلات موجود در تدوین، تصویب و اجرا)، پژوهشنامه مددکاری اجتماعی، سال 1، شماره 3، صص 1-36.
هریس، کوان (1398)، انقلاب اجتماعی: سیاست و دولت رفاه در ایران، ترجمه محمدرضا فدایی، تهران: شیرازه کتاب ما.
هزارجریبی، جعفر و صفری شالی، رضا (1394)، بررسی گفتمان عدالتِ حاکم بر مقولۀ تامین اجتماعی در دولت­های پس از انقلاب اسلامی، فصلنامه برنامه­ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، دوره 6، شماره 23، صص 1-49.
Aidukaite, Jolanta (2009), Old welfare state theories and new welfare regimes in Eastern Europe; Challenges and implications, Communist and Post-Communist Studies, 42(1), pp. 23- 39.
Alcock, Cliff; Daly, Guy & Griggs, Edvin (2008), Introducing Social Policy, Harlow: Pearson Longman.
Beland, Daniel & Lecoures, Andre (2008), Nationalism and Social Policy; the Politics of Territorial Solidarity, UK: Oxford University Press.
Bradshaw, Jonathan (1972), The Concept of Social Need, London:  Stateman and Nation Publishing.
Dani, Anis & Haan, Arjande (2008), Inclusive State: Social Policy and Structural Inequalities, USA: The World Bank.
Ehteshami, Anoushirvan & Mahjoob Zweiri (2007), Iran and the Rise of its Neoconservatives the Politics of Tehran’s Silent Revolution, Londan/ New York: I.B. A.TAURIS.
Lewise, Gail; Sharon, Gewirtz & Clarke, John (2000), Rethinking Social Policy, London: Sage.
Mahoney, James & Rueschemeyer, Dietrich (2003), Comparative Historical Analysis in the Social Sciences, Cambridge University Press.
Mullard, Maurice & Spicker, Paul (2006), Social Policy in Changing Society, London: Routledge.
North. Douglass C; Wallis, John Joseph & Weingast, Barry R (2009), Violence and the Rise of open-access Orders, Journal of Democracy, Vol. 20, No. 1, pp. 55-68.
Pierson, Paul (1994),  Dismantling the welfare state? Reagan, Thatcher, and the politics of retrenchment, New York: Cambridge University Press.
Sociological Cultural Studies
Volume 16, Issue 3 - Serial Number 57
Autumn 2025
Summer 2025
Pages 61-100

  • Receive Date 16 March 2025
  • Revise Date 21 May 2025
  • Accept Date 22 May 2025
  • Publish Date 22 November 2025