Sociological Cultural Studies

Sociological Cultural Studies

National and Cultural Identity in Contemporary Poetry: Functions and Components

Articles in Press

Document Type : .

Author
fariba mehri
Assistant Professor, Department of Persian Language and Literature. Faculty of Literature and Humanities. Hakim Sabzevari University. Sabzevar. Iran
10.30465/scs.2026.53361.3081
Abstract
Introduction:
The relationship between literature and social identity has been a central concern of committed literature. Poetry, as a flexible and influential artistic medium, has consistently served as a powerful tool for reflecting, recreating, and sometimes transforming national and cultural identity (Terry Eagleton, 1989, p. 75). In the context of Iran, where poetry has historically been the most resonant cultural medium (Shahrokh Moscow, 1994, p. 205), contemporary poetry has emerged as a dynamic field of identity discourse. From the Constitutional Revolution to the present day, Iranian poets have engaged with questions of history, mythology, language, and social justice. However, previous research has largely focused on individual poets (e.g., Farshad Soleimani, Thoraya Davoudkhani & Khodabakhsh Asadollahi, 2021; Masoud Rouhani & Mohammad Enayati Ghadikolaei, 2010) or specific thematic components, lacking a comprehensive and systematic analysis of the functions of poetry in shaping identity. This study addresses this gap by asking: Through what mechanisms and components has contemporary Persian poetry represented, criticized, and revived national and cultural identity? The central hypothesis is that Persian poetry performs four key functions—reflective-descriptive, critical-analytical, identitarian-promotional, and revivalist-reconstructive—each with distinct, traceable components.

Materials & Methods:
This research employs a descriptive-analytical method with a qualitative content analysis approach. The research population includes poems by influential poets from the Constitutional Era to the end of the 1390s (2010s). Due to the vast scope of the population, purposive sampling was used based on criteria of poetic influence, period diversity, and geographical and ideological variety. The final sample includes works by Nima Yushij, Mehdi Akhavan Sales, Forough Farrokhzad, Simin Behbahani, Ahmad Shamloo, Mohammad Reza Shafiei Kadkani, Sohrab Sepehri, Hushang Ebtehaj, Qeysar Aminpour, and selected later poets. Data were collected through library research from authoritative poetry collections. The analysis proceeded in two stages: first, extracting all verses explicitly or implicitly addressing components of national or cultural identity; second, categorizing these instances under the four proposed functions and their respective sub-components.

Discussion & Result:
The results confirm the four proposed functions. First, the Reflective-Descriptive Function manifests through components such as representing social problems (e.g., addiction in poems by Parvaneh Najati and Mohammad Ali Mo'allem), showcasing cultural and ethnic diversity (e.g., Nima Yushij's depiction of Mazandarani life and Hushang Ebtehaj's mention of Baloch, Kurd, Lor, Turk, and Gilak), reflecting national history and mythology (e.g., Mohammad Reza Shafiei Kadkani's evocation of Nishapur), and depicting sacred places (e.g., Mehdi Akhavan Sales's "Shush"). Second, the Critical-Analytical Function appears in critiques of imposed/colonial identities (e.g., Maryam Jafari Azarmani), challenging outdated traditions (e.g., Maryam Aryan's critique of child marriage), criticizing injustice and class divisions (e.g., Tahereh Safarzadeh's depiction of housing inequality), and protesting political repression (e.g., Ahmad Shamloo's "In This Dead End"). Third, the Identitarian-Promotional Function is evident in creating new national symbols (e.g., Seyed Hasan Hosseini's portrayal of Mirza Kuchak Khan), fostering national solidarity during the Iran-Iraq war (e.g., Nasrollah Mardani and Hamid Mosaddeq), and promoting peace (e.g., Sohrab Sepehri's poetry). Fourth, the Revivalist-Reconstructive Function includes creative reinterpretation of myths (e.g., Mehdi Akhavan Sales's "The Story of the Stone City"), revival of forgotten rituals (e.g., Hushang Ebtehaj's celebration of Mehregan), and redefinition of literary figures (e.g., Mohammad Reza Shafiei Kadkani's defense of Khayyam). A key finding is the intertwining of these functions: a single poem often simultaneously reflects reality, critiques it, promotes alternatives, and revives cultural memory.

Conclusion:
This systematic analysis confirms that contemporary Persian poetry is not a passive reflector but an active agent in the discourse of national and cultural identity. Its four functions—reflective-descriptive, critical-analytical, identitarian-promotional, and revivalist-reconstructive—operate both independently and in complex combinations. The study's innovation lies in providing a function-based framework that moves beyond thematic or poet-specific studies. The primary limitation is the inherent subjectivity in purposive sampling, which was mitigated by clear selection criteria and diverse evidence. Future research can apply this framework to specific periods (e.g., post-Revolution poetry), specific poetic movements, or comparative studies of individual poets. Ultimately, this research demonstrates that contemporary Persian poetry, through its sophisticated use of language, myth, and symbol, continues to engage in a continuous dialogue with Iran's past, a critical interrogation of its present, and a hopeful envisioning of its collective identity.
Keywords
Poetry
contemporary poetry
identity
national and cultural identity
Components and functions
Subjects
ابتهاج، هوشنگ. (1378)، سیاه‌مشق، تهران: کارنامه.
ابتهاج، هوشنگ: (۱۳8۵)، تاسیان، تهران: کارنامه
اخوان ثالث، مهدی، (۱۳78)، آخر شاهنامه، تهران: مروارید
اخوان ثالث، مهدی، (۱۳۹۲)، از این اوستا، تهران: زمستان.
اسرافیلی، حسین، (۱۳۷۲)، در سایة ذوالفقار، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
اسکارپیت، روبر، (1374)، جامعه‌شناسی ادبیّات، ترجمة مرتضی کتبی، تهران: سمت.
امین‌پور، قیصر، (۱۳۷۸)، پای فواره نخل، به کوشش ابراهیم سنایی، تهران: انتشارات صمد.
امین‌پور، قیصر، (1387)، مجموعة کامل اشعار، تهران: مروارید. 
ایگلتون، تری، (1368)، پیش­درآمدی برنظریة ادبی، ترجمة عباس مخبر، تهران: مرکز.
آشنا، حسام‌الدین و محمدرضا روحانی( ۱۳۸۹) «هویّت فرهنگی ایرانیان، از رویکردهای نظری تا نولفه‌های بنیادی» فصلنامة تحقیقات فرهنگی، دورة سوم، شمار ۴، صص ۱۵۷-۱۵۸.
آشوری، داریوش، (۱۳۷۷) سفر و اندیشه، تهران: مرکز
آموزگار، ژاله، (۱۳۷۴)، تاریخ اساطیر ایران، تهران: سمت.
براهنی، رضا، (1366)، کیمیا و خاک، تهران: مرغ آمین
بهار، محمدتقی،(۱۳۷۷)، سبک شناسی و شعر فارسی، به اهتمام کیومرث کیوان، تهران: مجید
بهار، محمدتقی، (۱۳۵۴)، دیوان اشعار، تهران: امیرکبیر.
بهبهانی، سیمین، (۱۳۸۲)، مجموعة اشعار، تهران: نگاه.
بهمنی، محمدعلی، (1389)، مجموعة اشعار، تهران: نگاه.
بیابانکی، سعید، (1393)، سکتة ملّیح، تهران: شهرستان ادب.
توسلی، غلام عباس(۱۳۷۱)، نظریه‌های جامعه شناسی، تهران: سمت
جعفری آذرمانی، مریم، (۱۳87)، زخمه، قم: نشر مجنون.
جعفری آذرمانی، مریم، (1384). سمفونی روایت قفل شده، تهران: مینا.
حسینی، سیدحسن، (۱۳۸۷)، هم‌صدا با حلق اسماعیل، تهران: سورة مهر.
دلبری، حسن، (۱۳۹۷)، رسم دلبری، تهران: فصل پنجم.
راشد محصل، (۱۳86)، «هویّت ایرانی و پیوند آن با فرهنگ ملّی و زبان فارسی» در شاهنامه پژوهشی، دفتر دوم، مشهد: انتشارات آهنگ قلم، صص 143-156.
روحانی، مسعود و عنایتی قادیکلایی، محمد، (۱۳۸۴)، «مؤلّفه های هویّت ملّی در شعر معاصر؛ مطالعة موردی شعر محمدرضا شفیعی‌کدکنی»، فصلنامة مطالعات ملّی، سال یازدهم، شمارة ۲(42) ، صص ۱۰۵- ۱۲۶.
رضی، هاشم، (۱۳۸۵)، جشن‌های آتش، تهران: بهجت.
زاهد، سعید، (۱۳85)، «هویّت ملّی ایرانیان» ، در مجموعه مقالات راهبرد یاس، سال اول، شمارة ۴، صص ۱۲۹- ۱۳۸.
سارتر، ژان پل، (1348)، ادبیّات چیست؟، ترجمة ابوالحسن نجفی و مصطفی رحیمی، تهران: زمان.
سپهری، سهراب، (۱۳۸۵)، هشت کتاب، تهران: طهوری.
سلیمی نژاد، فرشاد و داودخانی، ثورا... و اسداللهی، خدابخش، (۱۴۰۰)، «بررسی و تحلیل مؤلّفه‌های هویّت ملّی در شعر اخوان و شفیعی‌کدکنی»، فصلنامة علمی تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیّات فارسی(دهخدا)، دورة سیزدهم، شمارة ۵۰، صص ۲۹۷-۳۲۱.
شاملو، احمد، (۱۳۷۷)، مجموعة آثار؛ دفتر یکم: شعرها، تهران: نگاه
شفیعی کدکنی، محمدرضا، (139۱)، حالات و مقالات م.امید، تهران: سخن.
شفیعی کدکنی، محمدرضا، (1392)، زبان و شعر در نثر صوفیه، تهران: سخن
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا، (1378)، هزارة دوم آهوی کوهی،تهران: سخن.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا، (۱۳۸۳)، آیینه‌ای برای صداها، تهران: سخن.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا، (1399)، طفلی به نام شادی، تهران: سخن.
شهریار، محمدحسین، (1375)، دیوان اشعار، تهران: نشر خیام.
طهماسبی، قادر، (1387)، پری ستاره‌ها، تهران: سورة مهر.
عابدی، کامیار، (۱۳۸۱)، در روشنی باران‌ها: تحلیل و بررسی اشعار شفیعی‌کدکنی ، تهران: کتاب نادر.
علیخانی، ، علی اکبر، (۱۳۸۳)، هویّت در ایران، تهران: پژوهشکدة علوم انسانی و اجتماعی جهاد دانشگاهی.
فتوحی، محمود (۱۳۹۶)، درآمدی بر ادبیّات شناسی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
فرّخزاد، فروغ، (1379)، دیوان اشعار، تهران: پل.
فیض، ناصر، (1388)، اُملّت دسته‌دار، چاپ سوم، تهران: سورة مهر.
فیض، ناصر، (1378)، گزیدة ادبیّات معاصر، تهران: کتاب نیستان.
قاسمی، علی اصغر و ابراهیم آبادی، غلامرضا (۱۳۸۹) «نسبت هویّت ملّی و وحدت ملّی در ایران» پژوهشنامة هویّت، مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص نظام، شمارة ۸، صص ۸۷-۱۱۸.
قرایی مقدم، امان الله، ( ۱۳۸۲)، انسان شناسی فرهنگی، تهران: ابجد.
قزوه، علیرضا، (1391)، صبحتان بخیر مردم، تهران: نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، مؤسّسة انتشارات کتاب نشر.
کاسیرر، ارنست، (۱۳۶۷)، زبان و اسطوره، مترجم محسن ثلاثی، تهران: نقره.
کاکایی، عبدالجبار، (1378)، گزیدة ادبیّات معاصر، تهران: نیستان.
کسرایی، سیاوش، (۱۳۸۴)، از خون سیاوش: منتخب سیزده دفتر شعر، تهران: سخن.
مردانی، نصرالله، (1386)، مست برخاستگان، تهران: تکا.
مسکوب، شاهرخ( ۱۳73)، هویّت ایرانی و زبان فارسی ، تهران: فرزان.
مشیری، فریدون، (۱۳۹۰)، بازتاب نفس صبحدمان؛ کلیات اشعار، ۲ج، تهران: چشمه.
مصدّق، حمید، (1386)، مجموعة اشعار، تهران: نگاه.
منزوی، حسین، (1387)، مجموعة اشعار، تهران: آفرینش، نگاه.
مؤدّب، محمدعلی، (1387)، عطر هیچ گلی نیست، تهران: تکا.
مهدی‌نژاد، امید و محمّدمهدی سیّار. (1388)، دادخواست: صد شعر اعتراض، مشهد، سپیدة باوران.
نادرپور، نادر، (1382)، مجموعة آثار، چاپ دوم، تهران: نگاه.
نجاتی، پروانه، (1387)، شکستنی‌تر از آنم ...، تهران: تکا.
نجفی، موسی (۱۳۹۲)، هویّت شناسی، تهران: آرما
نساج، حمید(۱۳۸۸)، «جهانی شدن و هویّت اقوام ایرانی، با تاکید بر مؤلّفه‌های زبان و آداب و رسوم، دوفصلنامه تخصّصی پژوهش سیاست نظری، شمارة ۵، صص ۱۲۹- ۱۵۶
نظری، فاضل، (۱۳۹۶)، کتاب، تهران: سوره مهر.
نظری، فاضل، (۱۴۰۱)، وجود، تهران: سوره مهر.
وحید، مجید (۱۳۸۲) سیاست‌گذاری و فرهنگ در ایران امروز، تهران: باز
یاحقّی، محمدجعفر، (۱۳۸8) فرهنگ اساطیر و اشارات داستانی در ادبیّات فارسی، تهران: فرهنگ معاصر.
یوسفی، علی(۱۳۸۰) « روابط بین قومی‌و تاثیر آن بر هویّت ملّی اقوام در ایران»، فصلنامة مطالعات ملّی، سال دوم، شمارة ۸، صص ۱۳-۴۲.
یوشیج، نیما، (۱۳۸۸)، یادداشت‌های روزانه، به کوشش شراگیم یوشیج، تهران: مروارید.
یوشیج، نیما، (1391)، مجموعة کامل اشعار، گردآوری و تدوین سیروس طاهباز، تهران: نگاه. 
Sociological Cultural Studies

Articles in Press, Accepted Manuscript
Available Online from 17 May 2026

  • Receive Date 07 November 2025
  • Revise Date 17 May 2026
  • Accept Date 17 May 2026
  • Publish Date 17 May 2026