Sociological Cultural Studies

Sociological Cultural Studies

A Sociological Explanation of the Middle Class Participation in the Islamic Revolution of Iran

Document Type : .

Author
Amir Azimi Dolatabadi
Assistant Professor of Sociology, Research Institute of Imam Khomeini and Islamic Revolution, Tehran, Iran
10.30465/scs.2025.50709.2953
Abstract
Introduction
This article examines the participation of the middle class (both traditional and modern) in the Iranian Islamic Revolution of 1979, using a social approach to political participation and historical methodology. It addresses the question of why the middle class played the most significant role in the regime change, offering three answers based on the Civic Voluntarism Model: 1. Motivation: Members of the middle class possessed a strong impetus for participation. 2. Resources: They had the resources (time, financial capital, and civic skills) that facilitated participation compared to other classes. 3. Encouragement/Coercion through Group Membership: Membership in political and social groups played a crucial role in encouraging and mobilizing middle-class participation.
The article argues that these three factors were facilitated by the socioeconomic status of the middle class, including their level of education, income, and occupational prestige. The study aims to explain why the middle class, more than other social groups, actively participated in the revolution.
Materials & Methods
The article employs a historical methodology and a social approach to political participation to analyze the role of the middle class in the Iranian Revolution. It uses the Civic Voluntarism Model as its theoretical framework, which combines elements of resource mobilization, psychological theories, and social capital. The model focuses on four key elements: 1. Resources: Time, money, and civic skills. 2. Psychological Motivation: Interest in politics and belief in the efficacy of political action. 3. Social Networks: Membership in groups and networks that encourage political participation. 4. Issue-Specific Interests: Personal concerns or moral values that drive political action.
The study relies on historical data and secondary sources to analyze the participation of the middle class in the revolution, focusing on their socioeconomic status and the role of social networks in mobilizing them.
Discussion & Results
The article concludes that the middle class’s participation in the Iranian Revolution was driven by three main factors: 1. Motivation: The middle class had a strong desire to change the political regime due to dissatisfaction with the Shah’s government. 2. Resources: They possessed the necessary resources (time, money, and civic skills) to participate effectively in political activities. 3. Social Networks: Membership in political and social groups played a significant role in mobilizing the middle class for participation.
The study highlights that the middle class’s socioeconomic status, including their education, income, and occupational prestige, provided them with the resources and networks needed for political mobilization.
Conclusion
The article provides a sociological explanation for the middle class’s significant role in the Iranian Islamic Revolution. It argues that the middle class’s participation was driven by a combination of motivation, resources, and social networks, all of which were facilitated by their socioeconomic status. The study contributes to the understanding of political participation in revolutionary movements by applying the Civic Voluntarism Model to the Iranian context. It suggests that future research could explore the role of other social groups in the revolution and compare the Iranian case with other revolutionary movements.
Keywords
Islamic Revolution
political participation
middle class
civil volunteering model
resource
Subjects
آبراهامیان، یرواند (1377)، ایران بین دو انقلاب، ترجمه احمد گل‌محمدی، تهران: نشر نی.
آپ، کارل‌دیتر (1395)، جنبش اجتماعی و اعتراض سیاسی: نظریه ها و رویکردها، مجید عباسی، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
اشرف، احمد (1389)، کالبدشکافی انقلاب: نقش کارگران صنعتی در انقلاب ایران، فصلنامه گفتگو، شماره 55، صص 55-123.
اشرف، احمد و علی بنوعزیزی(1386)، طبقات اجتماعی، دولت و انقلاب در ایران، ترجمه سهیلا ترابی فارسانی، تهران: نیلوفر.
بحرانی، محمدحسین (1395)، طبقه متوسط و تحولات سیاسی در ایران معاصر (1320-1380)، تهران: انتشارات آگاه.
بشیریه، حسین (1394)، زمینه های اجتماعی انقلاب ایران، ترجمه علی اردستانی، تهران: نشر نگاه معاصر.
جلایی‌پور، حمیدرضا (1386)، تبیین فرایند پیروزی انقلاب اسلامی در سال 56-57 براساس سرمشق انتخاب عقلانی و نظریه بسیج منابع، مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی، سال 15، شماره 56-57، صص 51-5.
سام دلیری، کاظم (1382)، مطالعات پایه: سنجش محرومیت نسبی در نظریه‌ تد رابرت گر، فصلنامه‌ سیاسی، مسائل استراتژیک و بین‌الملل، سال 6 ، شماره‌ 4، صص 813- 825 .
شایگان، فریبا (1387)، بررسی ویژگی‌های مشارکت‌کنندگان در انقلاب اسلامی ایران، فصلنامه علوم اجتماعی، سال 15، شماره 42-43، صص 117-151.
ضیاء‌روشن، محمد‌مهدی (1396)، نقش روستاییان در انقلاب اسلامی ایران، مجله مطالعات تاریخی، سال 15، شماره 59، صص 143-193
غفاری، غلامرضا و محسن نیازی (1386)، جامعه شناسی مشارکت، تهران: نشر نزدیک.
کامروا، مهران (1398)، انقلاب ایران: ریشه های ناآرامی و شورش، مصطفی مهرآیین، تهران: نشر کرگدن.
کدی، نیکی (1386)، ریشه های انقلاب ایران، ترجمه عبدالرحیم گواهی، تهران: نشر علم.
گرین، گراهام (1387)، بسیج مخالفان در انقلاب ایران، در مطالعاتی نظری، تطبیقی و تاریخی در باب انقلابها، جک گلدستون، ترجمه محمدتقی دلفروز، تهران: انتشارات کویر.
گیدنز، آنتونی (1393)، جامعه شناسی، ترجمه حسن چاوشیان، تهران: نشر نی.
محمدی، نعیما (1394)، تبیین جامعه شناختی نقش نیروهای اجتماعی و اقتصادی در وقوع انقلاب اسلامی ایران براساس نظریه به رسمیت شناسی هونث، مجله جامعه شناسی تاریخی، سال 7، شماره 2، صص 115-147.
مصفا، نسرین (1375)، مشارکت سیاسی زنان، تهران: دفتر مطالعات وزارت امور خارجه.
معمار، رحمت الله (1390)، مبارزه انقلابی، مشارکت پساانقلابی، تهران: پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی.
نیازی، محسن، زهرا حسن‌زاده، مهدی محمدزاده، و اکبر ذوالفقاری (1398)، مشارکت سیاسی (از نظریه تا عمل): نظریه‌ها و استراتژی ها، تهران: نقد فرهنگ.
هیدستروم، پیتر (1397)، اصول جامعه‌شناسی تحلیلی، فرهاد نصرتی نژاد و سیده اطهر میرعابدینی، تهران: نشر آگه. 
Barkan, Steven E. (2004). Explaining Public Support for the Environmental Movement: A Civic Voluntarism Model, Social Science Quarterly, Vol. 85, No. 4, pp. 913-937.
Brady, Henry E, Sidney Verba, Kay Lehman Schlozman (1995). Beyond SES: A Resource Model of Political Participation, The American Political Science Review, Vol. 89, No. 2: pp. 271-294.
Conway, M Margaret (2001). Women and political participation, PS: Political Science and Politics, Vol. 34, No. 2: pp.  231-233.
Verba, Sidney, Kay Lehman Schlozman, Henry Brady and Norman H. Nie (1993). Race, Ethnicity and Political Resources: Participation in the United States, British Journal of Political Science, Vol. 23, No. 4: pp. 453-497.
Verba, Sidney, Kay L. Schlozman, and Henry E. Brady (2000) Rational Action and Political Activity, Journal of Theoretical Politics, Vol. 12, No. 3: pp. 243-268.
Sociological Cultural Studies
Volume 17, Issue 2 - Serial Number 60
Summer 2026
Spring 2026
Pages 163-187

  • Receive Date 23 December 2024
  • Revise Date 03 February 2025
  • Accept Date 04 February 2025
  • Publish Date 23 August 2026