جامعه‌پژوهی فرهنگی

جامعه‌پژوهی فرهنگی

تجربه زیستۀ زنان دانشجوی افغانستانی از «دانشجو بودن» در ایران (مطالعه موردی: دانشگاه‌های تهران و قم)

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار جامعه شناسی، دانشکده زن و خانواده، دانشگاه ادیان و مذاهب،قم، ایران.
2 استادیار جامعه شناسی سیاسی، پژوهشکده مطالعات اجتماعی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران
3 دانشیار جامعه شناسی، پژوهشکده مطالعات اجتماعی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران
4 دانشجوی دکتری مطالعات زنان،دانشکده زن و خانواده، دانشگاه ادیان و مذاهب،قم،ایران.
چکیده
این پژوهش به بررسی تجربه زیسته دانشجویان دختر افغانستانی از «دانشجو بودن» در دانشگاه‌های تهران و قم می‌پردازد. این تحقیق با طرح این پرسش که «زن افغانستانی، به عنوان یک "دانشجو" چه ادراکی از دانشجو بودن در ایران دارد»، از رویکرد پدیدارشناختی برای کشف تجربیات زیسته دانشجویان دختر افغانستانی استفاده می‌کند. جامعه مورد مطالعه در این پژوهش شامل 30 دانشجوی دختر افغانستانی شاغل به تحصیل در دانشگاه های ایران است که به روش نمونه گیری نظری انتخاب شده اند. مصاحبه ها پس از پیاده سازی و تدوین، با استفاده از روش تحلیل متن بررسی شد. یافته ها بر این امر دلالت می کنند که در «زیست دانشجویی» تجربه جاذبه‌ها بیش از دافعه ها است. همچنین در این مطالعه مفهوم «احساس امنیت» که از روایت‌های مشارکت کنندگان برآمده است به عنوان مفهوم مرکزی پدیدار می شود و اهمیت آن در «بیان هویت»و «مجال تغییر آن» در عرصه آموزش عالی ایران آشکار می گردد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

The Lived Experience of Afghan Women Students in Iran (Case study: Universities in Tehran and Qom)

نویسندگان English

somayeh Arab khorasani 1
Hamid Sajadi 2
nahid moayed hekmat 3
Maryam sadat Hashemi Fesharaki 4
1 Assistant Professor of Sociology, Department of Family and Women's Studies. Religions and Denominations University, Qom, Iran
2 Assistant Professor of political Sociology, Department of Social Studies, Institute of Humanities and Cultural Studies, Tehran, Iran
3 Associate professor of Sociology, Department of Social Studies, Institute of Humanities and Cultural Studies, Tehran, Iran
4 Ph.D. Candidate of Women's Studies, Department of Family and Women's Studies. Religions and Denominations University, Qom, Iran. mhfesharaki@yahoo.com
چکیده English

Abstract

This study explores the lived experiences of Afghan female students attending universities in Tehran and Qom, Iran, with a focus on their social, cultural, and academic encounters. Utilizing a phenomenological approach and narrative methods, including observations and interviews, the research investigates the experiences of 30 Afghan female graduate students selected through theoretical sampling. Analysis of the narratives derived from these interviews, documented using text analysis methods, suggests that the students' experiences are characterized by more attractions than repulsions. The study highlights the central theme of "sense of security" that emerged from participants' narratives, underscoring its importance for identity expression, opportunities for change, and their presence within the Iranian higher education system.

کلیدواژه‌ها English

lived experience
Afghan female students
sense of security
higher education
Phenomenology
آلیس، دبورا، (1399)، رمان­های سه گانه دختران کابلی، ترجمه شهلا انتظاریان، تهران، انتشارات قدیانی.
پالمر، ریچارد (1377)، علم هرمنوتیک، ترجمه محمدسعید حنایی، تهران: هرمس.
حاجی حسینی، ح. (1385). سیری در نظریه های مهاجرت. علوم سیاسی، -(41)، 35-46.
سعیدی، سعیده،(1401)، زندگی در پاورقی؛ تجربه زیسته اتباع افغانستانی در نهاد آموزش ایران، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
محمدی، سید بیوک، (1399)، جامعه­شناسی مطلقگی؛ بررسی تجربۀ زیسته‌طلاق‌گرفته‌ها و پیامدهای اجتماعی آن، تهران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
نصر اصفهانی،آرش، ( 1397)، در خانه برادر؛ پناهندگان افغانستانی در ایران، تهران، پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.
هدایت، محمود، (1365)، مهاجرت خارجی و علل و آثار آن در ایران، تهران: دفتر جمعیت و نیروی انسانی معاونت امور اقتصادی سازمان مدیریت و برنامه­ریزی کشور.
بهیان، شاپور، و فیروزآبادی، آمنه. (1392). بررسی عوامل موثر بر احساس امنیت اجتماعی در شهرها (مطالعه موردی: شهر کرمان). مطالعات جامعه شناختی شهری (مطالعات شهری)، 3(6)، 103-122.
حیدری، سعید، رحمانی فیروزجاه، علی، عباسی اسفجیر، علی اصغر، و مهرآیین، مصطفی. (1400). مطالعه کیفی خرده فرهنگ جرم (تجربه زیسته لات بازی در میان زندانیان جرایم خشن استان مازندران). مسائل اجتماعی ایران (دانشگاه خوارزمی)، 12(1 )، 277-297.
زاهدی اصل، محمد و طارزاری، طیبه، (1392)، رابطه میزان سرمایه اجتماعی با احساس امنیت اجتماعی مطالعه موردی: مهاجران افغان ساکن شهر تهران، فصلنامه برنامه­ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، دوره 5، شماره 16 - شماره پیاپی 16.
ساروخانی، باقر، و هاشم نژاد، فاطمه. (1390). بررسی رابطه بین سرمایه اجتماعی (مولفه های آن) و احساس امنیت اجتماعی در بین جوانان شهر ساری. جامعه شناسی مطالعات جوانان، 2(2)، 81-94.
سعیدی، سعیده. (1396). بررسی مردم نگارانه پدیده ازدواج زودهنگام در میان مهاجران افغان (قوم هزاره) در دو شهر هامبورگ (آلمان) و تهران (ایران). پژوهش های انسان شناسی ایران (نامه علوم اجتماعی)، 7(1 )، 73-93.
سعیدی، سعیده. (1398). بازنمایی وطن در میان ذهنیت مهاجران: رهیافتی نظری به دیاسپورای ایرانی. فصلنامه علوم اجتماعی، 26(87 )، 115-154.
سعیدی، سعیده. (1398). مهاجرت بازگشتی متخصصان و آموزش عالی ایران: آسیب شناسی فرایند بازیابی هویت حرفه ای مهاجران در نهاد دانشگاه. پژوهش و برنامه ریزی در آموزش عالی، 25(4 )، 97-120.
سعیدی، سعیده. (1399-4-28). سیاستگذاری مهاجرت و پناهندگی؛ مطالعه موردی آلمان. تهران، ایران: مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی.

سعیدی، سعیده، (1399)، غریبه­های قریب: بررسی تجربه زیسته  دانشجویان افغانستانی ساکن ایران در بحران کرونا، مطالعات میان رشته­ای در علوم انسانی، دوره دوازدهم، شماره 2.

سعیدی، سعیده، و فلاحتی، لیلا. (1399). تحلیل جنسیتی چالش های دانشجویان افغانستانی در ورود به نظام آموزش عالی ایران. مسائل اجتمعی ایران (دانشگاه خوارزمی)، 11(2 )، 153-176.
شاطریان، محسن، و گنجی پور، محمود. (1389). تاثیر مهاجرت افغان ها بر شرایط اقتصادی و اجتماعی شهر کاشان. پژوهش و برنامه ریزی شهری، 1(3)، 83-102.
عیسی زاده، سعید، و مهرانفر، جهانبخش. (1391). مهاجرت غیرقانونی و تبعات اقتصادی آن در کشورهای میزبان (با تاکید بر مهاجران افغانی در ایران). راهبرد اجتماعی فرهنگی، 1(2)، 97-116.
محمودیان، حسین، رازقی نصرآباد، حجیه بی بی، و کارگرشورکی، محمدرضا. (1388). زنان مهاجر تحصیل کرده در تهران. زن در توسعه و سیاست (پژوهش زنان)، 7(4 (پیاپی 27))، 51-70.
میر، فاطمه سادات، و دهدشتی شاهرخ، زهره. (1401). ماهیت پدیدارشناسی با تمرکز بر واکاوی تطبیقی انواع استراتژی های پدیدارشناسانه. شباک، 8(2 (پیاپی 65) )، 135-144.
نیکنام، زهرا. (1398). تبادلات بینافرهنگی در بین المللی شدن آموزش عالی؛ تجارب دانشجویان دکتری خارجی شاغل به تحصیل در ایران. تحقیقات فرهنگی ایران، 12(3 (پیاپی 47) )، 123-152.
یوسفی فضل، سودابه ، مصطفی مهرآیین، منصور وثوقی، (1402). چندپارگی ذهنیت زنان در تجربه زیسته زندگی خانوادگی، فصلنامه پژوهش نامه زنان، 14(3)، 197-228..
Bond, T. and S. Aslonen (1998). ‘New Mothers’ Experience of Postpartum Care: A Phenomenological Follow-up Study’, Journal of Clinical Nursing, No. 7.
Creely, E, J, Southcott, K, Carabott, D, Lyons, ( 2021) api.taylorfrancis.com. Phenomenological Inquiry in Education. [HTML]
Cited by 10
Creswell, J. W,  Poth, C. N (2014). Qualitative Inquiry and Research Design Choosing Among Five Approaches (5th ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
Lee, E. (1966). A theory of migration. Demography 3: 47–57.
Smith,P,C,(1980),Asian mariage patterns in transition.Journal of Family History,5(1).
soyer ,richard,2013,DouEthnography underestanding qualitative research, oxford press
Williams, H - The Qualitative Report,(2021), academia.edu. The meaning of “Phenomenology”: Qualitative and philosophical phenomenological research methods. academia.edu Cited by 211
Goode,W.J(1963),World Revolution and Family Patterns.AmericanAntropologist,66(3).
 
دوره 15، شماره 2 - شماره پیاپی 52
تابستان 1403
تابستان 1403
صفحه 193-225

  • تاریخ دریافت 21 دی 1401
  • تاریخ بازنگری 16 مهر 1403
  • تاریخ پذیرش 20 مهر 1403
  • تاریخ انتشار 01 شهریور 1403