جامعه پژوهی فرهنگی

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای فلسفه هنر دانشگاه علامه طباطبایی

2 دانشیار پژوهشکده علوم اجتماعی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

10.30465/scs.2021.32152.2260

چکیده

همان‌طور که همه می‌دانیم مبانی فکری مارکس متأثر از فلسفۀ هگل بود و به همین دلیل وی در مواجهه با دوگانۀ معروف هنرمستقل و هنرمتعهد (کانت - هگل) طرف هنرمتعهد هگلی را می‌گرفت. از لحاظ نظری، این سوگیری به معنای رد خودمختاری و استقلال اندیشمند و مردود دانستن تفرّد سوژۀ خلاق در ساحت خلق اثر است، اما در عمل خواهیم دید که با توجه به‌ ذات انسان باورانۀ ادعاهای اتوپیاگرایانۀ کمونیستی (برابری ـ جامعۀ بی‌طبقه)، لاجرم سویه‌های اومانیستی در آراء متقدم مارکس نیز مشاهده می‌شود. همین سویه‌هاست که موتور محرکۀ هنرمندان نوگرای چپ در سال‌های منتهی به انقلاب اکتبر شد. در این نوشتار سعی شده تا به جستجوی ریشه‌های رشد هنرآوانگارد (هنر مارکسیستی پیش از انقلاب اکتبر) در آراء متقدم مارکس پرداخته و حتی‌الامکان نشان داده شود که چگونه کم‌رنگ شدن این آموزه‌ها و سنگینی کفۀ ترازوی اندیشۀ مستقل ـ متعهد به سمت رویکرد هگلی و تصلّب نظام ایدئولوژیک، اسباب افول اندیشۀ نوگرا در فاصلۀ زمانی پسا مارکس [پیش از انقلاب] تا اوج ایدئولوژی استالینیستی را در سپهر اندیشۀ چپ، فراهم کردند.
این مقاله مطالعه‌ای موردی در باب «نسبت هنر و ایدئولوژی» است که به قبل و بعد انقلاب اکتبر روسیه اختصاص یافته اما به لحاظ نظری، نتایجی قابل‌تعمیم دارد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

investigating the reasons for the decline of avant-garde art in Russia and its relationship with the Hardening of ideology In the period before the October Revolution until the end of Stalin's rule.

نویسندگان [English]

  • Ali Almasi Zand 1
  • seyedjavad miri 2

1 PhD Candidate in Philosophy / Graduated in Philosophy of Art, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran

2 Associate Professor of Social Sciences Research Institute of Humanities and Cultural Studies

چکیده [English]

Experimental and avant-garde art did a lot of service to the Russian Revolution, and the artists of that time were mostly considered revolutionaries, but after the revolution, strange things happened and many artists were considered traitors.

As we all know, Marx's intellectual foundations were influenced by Hegel's philosophy, and for this reason he sided with Hegel's committed art in the face of the famous dichotomy of independent art and committed art (Kant-Hegel). Theoretically, this bias means rejecting the autonomy and independence of the artist and rejecting the individual subject's individuality in the field of creating the work, but in practice we will see that due to the humanistic nature of communist utopian claims (such as equality - classless society) Inevitably, humanist aspects are also found in Marx's earlier views. This article seeks to trace the roots of the success and growth of avant-garde art in Marx's earlier views and to show as much as possible how the decline of these teachings and the rigidity of the ideological system caused the decline of modernist art in the post-Marx period to the height of Stalinist ideology. They provided the sphere of leftist thought.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Marx
  • Engels
  • Lenin
  • Stalin
  • ideology
  • avant-garde art
  • Humanism
منابع فارسی
آهویی، امیرحسین، (1382)، «فلسفۀ هنر از دیدگاه مارکس»، فوج گمشده کانسرواتوار موسیقی تهران، سال1، شماره2.
ایگلتون، تری، (1397) الف، والتربنیامین یا به سوی نقدی انقلابی، ترجمۀ مهدی امیرخانلو. چ2، تهران، مرکز.
ایگلتون، تری، (1397) ب، درآمدی بر ایدئولوژی، ترجمۀ اکبر معصوم بیگی، چ1، تهران، بان.
الماسی زند، علی، (1397)، «نسبت هنر و ایدئولوژی در نوشته‌های والتر بنیامین»، پایان نامه کارشناسی ارشد، امیر نصری، گروه فلسفه دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه علامه طباطبایی.
ساچکوف، بوریس، (۱۳۶۲)، تاریخ رئالیسم، ترجمۀ محمّدتقی فرامرزی، چ1، تهران،تندر
جهانبگلو، رامین، (1396)، «انقلاب شوروی و روشنفکران»، نشریه اینترنتی رادیو فردا.
رهنورد، زهرا، (1380)، «جامعه شناسی هنر و نقش ایدئولوژی»، هنرهای زیبا (دانشگاه تهران)، سال7. شماره 9.
کاپلستون، فردریک چارلز، (1392)، تاریخ فلسفه، ترجمۀ داریوش آشوری، جلد7 (ازفیخته تا نیچه)، چاپ7، تهران، علمی فرهنگی.
عالی کلوگانی، مرضیه، (1396)، «زیبایی شناسی ماشین در هنر آوانگارد روس بر مبنای نظریات مارکس»، باغ نظر، دوره 14، شماره 48، صص43-56
کلیگز، مری، (1389)، «نظریه‌ها و مکاتب»، ترجمۀ وحید ولی زاده، متن پژوهی ادبی دانشگاه علامه طباطبایی.
کورنر، اشتفان، (1394)، فلسفۀ کانت، ترجمۀ عزت الله فولادوند، چ4، تهران، خوارزمی.
مارکس، کارل، (1397)، ایدئولوژی آلمانی ترجمۀ پرویز بابایی، چ6. تهران، چشمه.
 
منابع غیر فارسی
Gogol, Eugene. (2019), Raya Dunayevskaya and the Philosophy of Marxist-Humanism: Review of Russia and Marx's Philosophy of Revolution in Permanence for Our Day by Raya Dunayevskaya, International Critical Thought, 9:1, 148-159, DOI: 10.1080/21598282.2019.1585274
Fromm, Erich (1966) [1961]. Marx's Concept of Man. New York: Frederick Ungar Publishing Co. ISBN 0-8044-6161-9. OL 7910951M.
Sixsmith, Martin. (20 December 2016), "The Story of Art in the Russian Revolution", The Royal Academy of Arts.
Пунин Н. (1919), Искусство и пролетариат // Изобразительное искусство, №1. С.24, 30.
Shklovsky, Viktor; Sher, Benjamin; Bruns, Gerald (1 April 1993). Theory of Prose. Elmwood Park, Ill: Dalkey Archive Press. ISBN 9780916583644.
V Marcadé. (1990), Art d'Ukraine, edition l'Age de l'Homme, Lausanne Switzerland