جامعه پژوهی فرهنگی
پیش بینی هویت جهانی براساس هویت ملی، دینی و قومی در دانشجویان

نسرین پاکوفته؛ صادق نصری؛ بیتا نصرالهی؛ نورعلی فرخی

دوره 12، شماره 2 ، مرداد 1400، ، صفحه 1-24

http://dx.doi.org/10.30465/scs.2021.30688.2196

چکیده
  هویت یکی از ابتدایی ترین نیازهای بشری است. انسان ها به محض شناخت خود به طور مستقیم در مواجهه با این موضوع قرار می گیرند اما نکتۀ حائز توجه، تاثیرات وضعیت محیطی بر تغییرات هویتی است. عوامل مختلفی بر تقویت و تضعیف هویت های جمعی تاثیر دارند. شناخت این عوامل و سنجش وضعیت آن در سطح جامعه علاوه بر این که می تواند زمینه ساز پیش بینی وضعیت آینده ...  بیشتر

طراحی الگوی مؤلفه‌های هویت ملی در ایران

محمد سلیمان نژاد؛ محسن نیازی؛ الهام شفائی مقدم؛ علی فرهادیان آزانی

دوره 13، شماره 1 ، اردیبهشت 1400، ، صفحه 61-78

http://dx.doi.org/10.30465/scs.2022.33386.2306

چکیده
  هویت ملی به‌ مثابه کلان‌ترین سطح هویت در هر جامعه‌ای، رابطه و تعلق انسان با کشورش را نشان می‌دهد و از اهمیت فراوانی برخوردار است. گستردگی و کثرت مطالعات هویت ملی، ضرورت بررسی نظام­مند تحقیقات علمی جهت ترسیم تصویری جامع از مطالعات صورت گرفته در این حوزه را بیش ‌از پیش آشکار می­سازد. هدف این پژوهش طراحی الگوی مؤلفه‌های هویت ملی ...  بیشتر

نقد هویت ملّی و ایرانیت مورد تعریفِ روزنامۀ حبل المتین کلکته بر اساس پارادایم مدرنیستی ملی گرایی

مهدی فرجی

دوره 11، شماره 4 ، بهمن 1399، ، صفحه 165-185

http://dx.doi.org/10.30465/scs.2021.23720.1969

چکیده
  از دورۀ ناصرالدین شاه به بعد شاهد ظهور گفتمان ناسیونالیسم و تعریفی از هویت ملی بر اساس مولفه های «ابدی باوری» در ایران هستیم. تجربۀ یکصد ساله نشان می دهد که چنین تعریفی از هویت ملی در تحقق وحدت ملی و تأمین حقوق ایرانیان آسیب هایی داشته است. از سوی دیگر امروزه تعریف واحدی از هویت ملی در بین اندیشمندان و نخبگان وجود نداشته و بحث هایی ...  بیشتر

فراتحلیل مطالعات دینداری و هویت ملی در ایران

اسداله بابایی فرد؛ حسن پیری؛ محمد سلیمان نژاد؛ محمد منتی

دوره 10، شماره 1 ، خرداد 1398، ، صفحه 1-21

http://dx.doi.org/10.30465/scs.2019.4077

چکیده
  گستردگی و پراکندگی مطالعات با موضوع دین­داری و هویت ملی، ضرورت استفاده از روش فراتحلیل را مضاعف می­نماید. از این رو هدف این مقاله تحلیل و ترکیب نتایج پژوهش­های انجام شده در رابطه با دینداری و هویت ملی است. جامعه آماری این پژوهش را کلیه مقالات علمی و پژوهشی انجام شده در ایران در زمینه بررسی رابطه بین دینداری و هویت ملی از سال 1385 ...  بیشتر

بررسی برخی عوامل و روند های سیاسی موثر بر ساخت یابی هویت اسلامی- ایرانی‌ (در دوران معاصر)

امین دائی‌زاده جلودار دائی زاده جلودار

دوره 6، شماره 3 ، آذر 1394، ، صفحه 21-43

چکیده
  بر نهاد اصلی این مقاله بررسی زمینه ها و عوامل  سیاسی موثر بر ساخت یابی هویت ایرانی - اسلامی  به روش کیفی و توصیفی است. پیدایش واحدهای سیاسی جدید تحت عنوان «دولت - ملت»، موجب شکل­گیری مفهوم جدیدی از هویت جمعی، تحت عنوان هویت ملی شد. هویت ملی ایران نیز یک برساخته اجتماعی و محصول مهندسی سیاسی -اجتماعی است، اما این مهندسی نه محصول ...  بیشتر

تحلیلی دربارۀ تنوع قومی و هویت ایرانی از نظرگاه تاریخی

مهرداد نورائی

دوره 6، شماره 1 ، خرداد 1394، ، صفحه 73-83

چکیده
  در کشور کهن سال ایران، به رغم پاره­ای تغییر و تحولات در طول تاریخ، همواره گروه­های متفاوتی زندگی کرده­اند که در چارچوب جغرافیایی آن، خود را ایرانی نامیده­اند. بکار بردن لفظ آریایی برای این مردم از سوی داریوش هخامنشی، قبایل امپراتوری را از دیگر قبایل متمایز ساخت، اما، توفیق حکومت هخامنشی در ایجاد واحد سیاسی یگانه متمرکز در ...  بیشتر

بررسی جامعه‌شناختی تأثیرگذران فراغت در تکوین هویت ملی جوانان

باقر ساروخانی؛ محمد میرزایی ملکیان؛ زهره توکلی

دوره 4، شماره 3 ، آذر 1392، ، صفحه 55-81

چکیده
  هویت در دوران اخیر به یکی از اساسی‌ترین مسائل حوزه‌‌‌های مختلف فرهنگ و زندگی مردم تبدیل شده ‌‌است. فرایندهای مدرن مسائل جدیدتری را در هویت‌یابی جوانان ایجاد کرده‌اند. در دوران مدرن متأخر، فراغت به امری زیبایی‌شناختی تبدیل شده است که افراد از طریق آن می‌توانند به هویت متفاوتی دست یابند. هدف این پژوهش بررسی تأثیر گذران فراغت ...  بیشتر

شکل‏گیری نظام وظیفه در پیوند با پروژة ملت‌سازی حکومتی دورة پهلوی اول

محمد نیازی؛ وحید شالچی

دوره 4، شماره 2 ، شهریور 1392، ، صفحه 117-155

چکیده
  نظام‏ وظیفه نخستین‌بار در چهارچوب ارتش‏های پادشاهی و دولت‏های‏ مستقل از کلیسا در اروپای غربی تأسیس‏ شد و توانست واسطه‏ای بین دولت و ملت‏ در ابتدای مدرنیته و وسیله‏ای برای بسط نظامی‏گری حاکمان و سلاطین باشد. تقسیم ‏کار اجتماعی، پیشرفت تکنیکی، و صنعتی‌شدن در کنار هم سبب شد تا ارتش‏های مدرن شکل بگیرند که از اولین ...  بیشتر

باز تعریف هویت دوگانه ارامنه ایرانی در بستر جهانی شدن: مطالعه ارامنه محله وحیدیه تهران

سید احمد عسکری؛ سعیده زاد قناری؛ علی قاسمی اردهانی

دوره 1، شماره 2 ، اسفند 1389، ، صفحه 123-157

چکیده
  در این مقاله سعی شده تا جایگاه هویتی ارامنه ایرانی به عنوان اقلیتی که از دو ساحت متمایز هویتی یعنی «فضای هویتی ملی» و «فضای هویتی قومی و مذهبی» بهره‌‌مند است، در فرآیند جهانی شدن مورد بررسی قرار گیرد. در این رابطه فرض بر این بوده است که ارمنیان به واسطه تعلقات ملی که آنان‌‌ را به مثابه «ایرانیان ارمنی» به تصویر می‌‌کشد و نیز تعلقات ...  بیشتر

مقایسة هویت ملی و مذهبی در افراد معتاد به اینترنت و غیرمعتاد

سید‌سلمان علوی؛ فرشته جنتی‌فرد؛ محمد‌رضا مرآثی

دوره 1، شماره 1 ، خرداد 1389، ، صفحه 107-119

چکیده
  از آنجاکه عصر ارتباطات واژه ای مناسب برای دوران کنونی است ، وسایل ارتباط جمعی مخصوصاً اینترنت و انحرافات ناشی از آن (نظیر اعتیاد به اینترنت) می تواند بر ارزشها ، باورها و در مجموع بر هویت ما تاثیرگذاشته یا با آنها رابطه داشته باشد. همچنین، مجاورت طولانی با فضای مجازی می تواند به فرهنگ پذیری یک طرفه و تاثیرپذیری افراطی از هنجارها و ...  بیشتر